بررسي‌ علل‌ افزايش‌ تلفات‌در جوجه‌هاي‌ يكروزه

بررسي‌ علل‌ افزايش‌ تلفات‌در جوجه‌هاي‌ يكروزه

 

مقدمه‌:

كيفيت‌ جوجه‌ توليد شده‌ به‌ دو عامل‌بستگــي‌ دارد. يكي‌ مرگــ‌ و مير كه‌مي‌تواند ناشي‌ از عفونت‌ كيسه‌ زرده‌ يابندناف‌ و آلودگــي‌ به‌ قارچ‌ باشد و دوم‌بستگــي‌ به‌ مقدار جوجه‌هاي‌ وازده‌ وحذفي‌ دارد كه‌ اين‌ مورد به‌ فاكتورهاي‌بيشتري‌ بستگــي‌ پيدا مي‌كند كه‌ در جاي‌خود بحث‌ خواهد شد.

بنابراين‌ تلفات‌ اوليه‌ جوجه‌هاي‌توليد شده‌ را مي‌توان‌ به‌ دو دسته‌ تقسيم‌نمود: مرگــ‌ و مير و حذف‌.

در اين‌ مقاله‌ سعي‌ شده‌ است‌ به‌طورتحليلي‌ به‌ شرح‌ اين‌ دو عامل‌ با توجه‌ به‌تجربيات‌ فارمي‌ پرداخته‌ شود.

مرگــ‌ و مير:

عمده‌ترين‌ علت‌ مرگــ‌ و مير اوليه‌عفونت‌ كيسه‌ زرده‌ است‌ كه‌ بيشترين‌تلفات‌ را در هفته‌ اول‌ زندگــي‌ باعث‌مي‌شود كه‌ معمولا از روز سوم‌ زندگــي‌شروع‌ شده‌ اوج‌ آن‌ در روز هفتم‌ زندگــي‌است‌ و بعد از آن‌ به‌ تدريج‌ كاهش‌ پيداكرده‌ و حدودادر روز دهم‌ مرگــ‌ و ميرناشي‌ از عفونت‌ كيسه‌ زرده‌ به‌ حالت‌عادي‌ برگــشت‌ مي‌كند.

بعد از عفونت‌ كيسه‌ زرده‌ مي‌توان‌ ازعفونت‌ بند ناف‌ نام‌ برد و در انتها آلودگــي‌قـــارچي‌ كه‌ متداول‌ترين‌ آن‌ آلودگــي‌ به‌قــــارچ‌ آســــپرژيـــلوس‌ فوميگــاتوس‌است‌.

فاكتورهاي‌ موثردر مرگــ‌ و مير

1ـ عفونت‌ كيسه‌ زرده‌ Yolk Infection

2ـ عفونت‌ بندناف‌ Omphalitis

3ـ آلودگــي‌ قارچي‌ Mold Infection

عفونت‌ كيسه‌ زرده‌ و راه‌هاي‌انتقال‌ آن‌:

همان‌طور كه‌ گــفته‌ شد متداول‌ترين‌ ورايج‌ترين‌ علت‌ مرگــ‌ و مير در هفته‌ اول‌زندگــي‌ است‌.

اجرام‌ بيماريزا و غيربيماريزاي‌زيادي‌ در به‌ وجود آوردن‌ عفونت‌ كيسه‌زرده‌ دخالت‌ دارند كه‌ هم‌ مي‌تواند ازطريق‌ تخمدان‌ به‌ صورت‌ انتقال‌ عمودي‌يا از طريق‌ آلودگــي‌ مجراي‌ تخم‌ يااويدوكت‌ باعث‌ عفونت‌ كيسه‌ زرده‌ شودو يا آلودگــي‌ از طريق‌ پوسته‌ تخم‌ مرغ‌صورت‌ گــيرد كه‌ اين‌ راه‌ بيشترين‌ حالت‌وقوع‌ عفونت‌ كيسه‌ زرده‌ است‌.

راه‌هاي‌ انتقال‌ آلودگــي‌ درعفونت‌ كيسه‌ زرده‌

1ـ انتقال‌ عمودي‌ از طريق‌ تخمدان‌Ovarian Transmission

2ـ انتقال‌ از طريق‌ عفونت‌ اويدوكت‌Salpingitis

3ـ انتقال‌ از طريق‌ آلودگــي‌ پوسته‌ EggContaminated

عوامل‌ ايجادكننده‌:

ميكروارگــانيسم‌هاي‌ مختلفي‌ باعث‌آلودگــي‌ و عفونت‌ كيسه‌ زرده‌ شوند.باكتري‌ E.coli سردسته‌ اجرام‌ ميكروبي‌در عفونت‌ زرده‌ است‌ كه‌ هم‌ مي‌تواند ازطريق‌ عفونت‌ اويدوكت‌ باعث‌ آلودگــي‌كيسه‌ زرده‌ شود و هم‌ از طريق‌ آلوده‌شدن‌ پوسته‌ تخم‌ مرغ‌ كه‌ اين‌ حالت‌متداول‌ترين‌ شكل‌ بروز عفونت‌ كيسه‌ناشي‌ از E.coli مي‌باشد. علاوه‌ برباكتري‌ E.coliباكتري‌هاي‌ ديگــري‌ مثل‌پروتئوس‌ و باسيلوس‌ و... مي‌توانندباعث‌ عفونت‌ زرده‌ شوند.

در مواردي‌ كه‌ عفونت‌ توسط باكتري‌E.coli ايجاد شده‌ باشد محتويات‌ عادي‌كيسه‌ زرده‌ كه‌ سبز زرد رنگــ‌ با قوام‌ ويژه‌كيسه‌ زرده‌ است‌ وقتي‌ عفوني‌ شد كيسه‌زرده‌ به‌ صورت‌ زرد قهوه‌اي‌ با قوام‌كازئوزي‌ تا مايع‌ زرد قهوه‌اي‌ تغيير شكل‌پيدا مي‌كند.

در بعضي‌ مواقع‌ نفوذ جرم‌ بيماري‌زااز ديواره‌ كيسه‌ زرده‌ باعث‌ انتشارآلودگــي‌ از طريق‌ پرده‌ صفاق‌ به‌ كيسه‌هاي‌هوايي‌ و حتي‌ باعث‌ تورم‌ عفوني‌ پرده‌قلب‌ و همين‌طور پري‌ هياتيت‌ تورم‌عفوني‌ پرده‌ روي‌ كبد مي‌شود.

درصد تلفات‌ ناشي‌ از عفونت‌ كيسه‌زرده‌ بستگــي‌ به‌ مقدار تخم‌ مرغ‌هاي‌آلوده‌ پاتوژنتيسه‌ و همين‌طور تعداد جرم‌بيماري‌زا دارد.

در مواردي‌ كه‌ عفونت‌ كيسه‌ زرده‌ناشي‌ از سالمونلا باشد تابلوي‌ كلينيكي‌بيماري‌ تفاوت‌ پيدا مي‌كند. عفونت‌ كيسه‌زرده‌ سالمونلايي‌ مثل‌ E.coli هم‌مي‌تواند از طريق‌ زرده‌ اتفاق‌ بيافتد، هم‌از طريق‌ پوسته‌ تخم‌ مرغ‌ كه‌ همانند فرم‌عفونت‌ كلي‌باسيلي‌ انتقال‌ از طريق‌پوسته‌ تخم‌ مرغ‌ متداول‌تر است‌.بيشترين‌ آلودگــي‌ مربوط به‌ دوسالمونلاي‌ متحرك‌ اينترايتيديس‌ وتيفي‌موريوم‌ هستند كه‌ به‌ شكل‌ باليني‌ در(Csubclinical) سكوم‌ و كيسه‌ صفراوجود داشته‌ و تحت‌ شرايط خاصي‌ مثل‌استرس‌ يكباره‌ تكثير پيدا كرده‌ و ازطريق‌ مدفوع‌ دفع‌ مي‌شوند در چنين‌مواقعي‌ احتمال‌ اين‌ كه‌ پوسته‌ تخم‌ مرغ‌به‌ يكي‌ يا هر دو نوع‌ سالمونلا آلوده‌شود وجود دارد. اين‌ آلودگــي‌ مي‌تواند ازطريق‌ آلوده‌ بودن‌ پوشال‌ لانه‌هاي‌تخمگــذاري‌ و يا آلوده‌ بودن‌ ناحيه‌ كلوآك‌صورت‌ گــيرد كه‌ در هر دو حالت‌ جرم‌بيماري‌زا احتمال‌ دارد قبل‌ از ضدعفوني‌شدن‌ تخم‌ مرغ‌هاي‌ قابل‌ جوجه‌كشي‌ به‌داخل‌ تخم‌ مرغ‌ نفوذ كرده‌ باعث‌ عفونت‌كيسه‌ زرده‌ شود. در اين‌ حالت‌ كيسه‌زرده‌ فرم‌ كازئوزي‌ گــرفته‌ و خشك‌ وچروكيده‌ به‌ نظر مي‌رسد و از آنجايي‌ كه‌جوجه‌هاي‌ آلوده‌ از بدو تولد وهمين‌طور در روزهاي‌ اول‌ زندگــي‌ جرم‌بيماري‌زا را دفع‌ مي‌كنند باعث‌ انتقال‌آلودگــي‌ به‌ جوجه‌هاي‌ سالم‌ ديگــر شود(برخلاف‌ ساير عفونت‌هاي‌ كيسه‌ زرده‌)در نتيجه‌ تعداد بيشتري‌ از جوجه‌هاي‌توليد شده‌ درگــير باكتري‌ شده‌ كه‌ البته‌ديگــر فرم‌ بيماري‌ تغيير كرده‌ و به‌صورت‌ بيماري‌ سالمونلوز يا پاراتيفوزبروز مي‌كند. بنابراين‌ افزايش‌ مرگــ‌ و ميرو افزايش‌ حذف‌ را به‌ دنبال‌ خواهدداشت‌.

آنجه از شتر مرغ باید بدانیم

آنجه از شتر مرغ باید بدانیم

آنچه بايد از شترمرغ بدانيم

پرورش شتر مرغ از سال 1860 در كشور افريقاي جنوبي به صورت جدي آ‎غاز گرديد و سپس در ساير نقاط دنيا گسترش يافت. امروزه در بسياري از كشورها پرورش شتر مرغ انجام مي شود. كشور ايران هم چند سالي است مبادرت به واردات اين پرنده نموده و در امر پرورش آن گام نهاده است. در طي چند سال گذشته مطالعاتي برروي پارامترهاي توليدي، جوجه كشي، تغذيه و پرورش اين پرنده صورت گرفته كه توأم با موفقيت هايي دراين زمينه بوده است. قابل ذكر است كه تاكنون در ايران محصولات حاصل از كشتار اين پرنده به بازار عرضه نشده است.

محصولات اين پرنده شامل گوشت، چرم، پروساير محصولات فرعي است. گوشت پرنده قرمز بوده و از خواص آن مي توان پايين بودن ميزان چربي، كلسترول، تردي خاص و بالا بودن ميزان پروتئين را نام برد. چرم اين پرنده چرمي با ظاهري زيباست و درساخت انواع محصولات چرمي به كار مي رود. نوع ديگر چرم حاصل از پوست ناحيه ساق پاي شترمرغ است كه از صفحات فلسي، مانند پوست مارمولك تشكيل شده و در ساخت محصولات چرمي و به خصوص پوتين گاو چران ها استفاده مي شود.پرهاي شتر مرغ در ساخت انواع گردگيرها استفاده مي شود و خاصيت گردگيري بالايي دارد. همچنين ازپرشتر مرغ در تزيين علم در مراسم مذهبي، ساخت انواع كلاه ها و شال گردن ها استفاده مي شود. ساير محصولات فرعي اين پرنده شامل پوسته تخم مي باشد كه از تخم هاي بي نطفه در زمان جوجه كشي به دست مي آيد. برروي اين تخم ها كارهاي هنري از جمله نقاشي و حكاكي صورت گرفته و با قيمت هاي گزافي به فروش مي رسند. به طور كلي از كليه اجزاي اين پرنده استفاده مي شود. شترمرغ در سن 10 تا 14 ماهگي كشتار مي گردد و در اين سن حدود 100 تا 120 كيلوگرم وزن دارد. گوشت حاصل از اين پرنده بيشتر از قسمت ران مي باشد كه در حدود 30 تا 35 كيلوگرم است. همچنين پوستي به مساحت 3/1 تا5/1 متر مربع استحصال مي گردد.



پرورش مولدين

شتر مرغ در سن 2 تا 3 سالگي به بلوغ جنسي مي رسد و تا مدت زيادي بارور باقي مي ماند. پرنده نر در زمان بلوغ به رنگ سياه با پرو بال سفيد رنگ و شتر مرغ ماده به رنگ قهوه اي تا خاكستري است. بارزترين نشانه در شتر مرغ نر، قرمزي رنگ ساق پا ، نوك و اطراف چشم است كه ارتباط مستقيمي با قدرت جنسي نر دارد. هرچه اين قرمزي بيشتر باشد پرنده از قدرت نرينگي بيشتري برخوردار است.

شتر مرغ نرو ماده به صورت جفت تا دسته هاي چند تايي و نيز به صورت گله نگهداري مي شوند. اين تركيبات بسته به ميزان زمين موجود و امكانات، قدرت جنسي نرها و اهداف اصلاح نژادي متفاوت مي باشد. هيچ استاندارد خاصي در اين رابطه وجود ندارد و مدير مزرعه با شناسايي پرندگان و اهداف مورد نظر روش مناسب را انتخاب مي نمايد. شتر مرغ ها در سال درحدود 6 تا 8 ماه تخمگذاري نموده و بقيه سال را استراحت مي كنند. در ايران اين زمان از حدود بهمن ماه آغاز گشته و تا آبان ماه ادامه دارد. بديهي است در مناطق مختلف اين زمان متغيير باشد. در طول فصل تخمگذاري هر پرنده ماده به طور متوسط 40 تا 60 تخم مي گذارد. البته در بعضي از پرندگان (از جمله در كشورمان) اين ركورد به 120 عدد تخم مرغ هم مي رسد. به طور متوسط از هر پرنده ماده در سال حداقل 20 عدد جوجه سالم تا زمان كشتار بايستي توليد گردد تا اين فعاليت به صورت اقتصادي ادامه يابد.

توليد مثل پرنده به عوامل زيادي از جمله ژننتيك ، شرايط آب و هوايي، سلامت پرنده و به خصوص جيره مناسب بستگي دارد. استرس از عوامل منفي در تخمگذاري پرنده مي باشد. معمولاً براي هر پرنده بالغ حداقل 250 متر مربع در گردشگاه در نظر گرفته مي شود كه البته بهتر است فضاي متعلقه بيش از اين باشد. فضاي مسقف (سايبان) به ازاي هر پرنده بالغ در حدود 8 متر مربع و ارتفاع حصار در حدود 2 متر مي باشد. در شرايط طبيعي هر پرنده بعد از گذاشتن حدود 18 عدد تخم برروي تخم ها نشسته و جوجه كشي طبيعي انجام مي گيرد. در مزارع از ماشين هاي جوجه كشي استفاده مي گردد. در سال اول تخمگذاري، ميزان تخم گذاري نسبتاً پاببن است ولي در سال هاي بعد به طور قابل ملاحظه اي افزايش مي يابد و در زمان تخمگذاري پرندگان، بايستي آرامش كافي براي پرنده مهيا گردد و ازحضور بازديدكنندگان كاست. هر گونه استرس شامل تغيير جيره، صداهاي ناآشنا براي پرنده(پارس سگ، تراكتور، هوايي و ....) حضور بازديدكنندگان، ترس و حتي تغييرات آب وهوايي برروي تخمگذار و باروري تخم ها اثر مستقيم دارد. در زمان فصل استراحت بايستي غذا با فيبربالا، پروتئين و انرژي پايين در اختيار پرنده قرار گيرد و افزايش وزن پرندگان را كنترل نمود . وزن اضافي در فصل توليد اثر منفي در جفتگيري و تخم گذاري دارد. در فصل استراحت بايستي ويتامين و مواد معدني به اندازه كافي در اختيار پرنده قرار گيرد.



جوجه كشي مصنوعي شترمرغ

شتر مرغ ماده معمولاً بين ساعت 4 تا7 بعدازظهر تخمگذاري مي كند. بلافاصله بعد از تخم گذاري بايستي تخم ها توسط كارگر جمع آوري شده و به محل جوجه كشي منتقل شوند.

دوران جوجه كشي 42 روز مي باشد. درجه حرازرت دستگاه جوجه كشي 3/36 درجه سانتي گراد و رطوبت در حدود 20 تا 25 درصد است. وزن تخم به طور متوسط در حدود 5/1 كيلوگرم بوده و در پايان دوران جوجه كشي بايستي در حدود 13 تا 15 درصد از وزن تخم كاهش پيدا كند. در غيراينصورت ممكن است مشكلاتي در جوجه در آوري ايجاد گردد. معمولاً تخم ها به مدت يك هفته جمع آوري و در درجه حرارت و رطوبت مناسب نگهداري شده و سپس تخم هاي بي نطفه از دستگاه خارج مي گردند. در روز سي و هشتم تخم ها به هچر منتقل شده و تا زمان خروج از تخم در دستگاه باقي مي مانند. بهتر است جهت خشك شدن و فعاليت نسبي پرنده، به او اجازه داد تا به مدت 6 تا 12 ساعت دردستگاه هچر باقي بماند و سپس خارج گردد. بهداشت دستگاه و سالن جوجه كشي بسيار مهم بوده و بايستي حتي الامكان از ورود افراد متفرقه به محيط جوجه كشي خودداري شود. جوجه ها به هنگام تولد وزني در حدود 700 تا 1000 گرم دارند. بند ناف توسط آيودين ضدعفوني مي گردد. كف بيني هاي هچري نيز بايد اصطكاك كافي داشته باشند تا از بازشدن پاها درجوجه جلوگيري به عمل آيد. چنانچه جوجه نتواند از تخم خارج شود بايستي به جوجه كمك شود. اين امر نياز به كسب تجربه كافي داشته و هر گونه مداخله عجولانه سبب نتايج منفي درهچ خواهدشد.



پرورش جوجه

پس از خروج از تخم جوجه ها بايستي درحرارت 30 تا 32 درجه سانتي گراد قرار گيرند. بهتر است اين حرارت در زير منبع حرارتي (لامپ هيتر، مادر مصنوعي) براي جوجه مهيا شده و اجازه انتخاب را براي جوجه فراهم آورد. در صورتي كه شرايط جوي اجازه دهد مي تواند جوجه را 24 ساعت بعداز درآمدن از تخم در فضاي آزاد قرارداد. مراقبت از جوجه در سنين اوليه بايستي با دقت انجام شود. بهداشت سالن كاملاً رعايت شده و شب ها شرايط مناسب از نظر دما و تهويه براي جوجه ها فراهم شود. عفونت كيسه زرده از متداول ترين علل مرگ و مير جوجه ها تا سن حدود 14 روزه گي است. اين عفونت مي تواند از طريق تخم، دستگاه جوجه كشي، بندناف و نيز غذا و خوردن مدفوع(از طريق روده) به كيسه زرده منتقل شود. عدم جذب به موقع كيسه زرده باعث عفونت و مرگ جوجه خواهد شد. هرگونه استرس نيز مي تواند شرايط را براي باقي مانده كيسه زرده در بدن جوجه و عفونت آن فراهم نمايد. از ديگر علل مرگ و مير در جوجه ها را مي تواند عفونت هاي باكتريايي، اسهال و مشكلات فيزيكي پانام برد. غذا 24 ساعت بعداز هچ بايستي در اختيار جوجه قرار گيرد. غذا بايستي داراي انرژي و پروتئين بالا و از نظر املاح معدني وويتامين ها بالانس باشد. چند روزي طول مي كشد تا جوجه خوردن آب و غذا را بياموزد واين مدت زمان كافي را براي جذب كيسه زرده فراهم مي نمايد. قرار دادن يك جوجه بزرگ تر در ميان جوجه هاي تازه به دنيا آمده عمل آموختن خوردن و آشاميدن را به جوجه ها آسان مي سازد. جوجه هاي مريض و غيرفعال را بايستي سريعاً از ساير پرندگان جدا نموده و در فضاي ديگر تحت درمان قرار داد.

انباشتگي اجسام خارجي از قبيل سنگ، چوب و ساقه در پيش معده و سنگدان از ديگر عوامل مرگ و مير جوجه ها تا سن چهارماهگي مي باشد. هرگونه استرس از قبيل بالانس نبودن جيره (از نظر موادغذايي ، مواد معدني وويتامينه و غيره) نيز بيماري و عدم آرامش و سلامت پرنده مي تواند به اين مسأله منجر گردد. بنابراين حتي الامكان سعي شود محيط پرورش جوجه ها عاري از هرگونه اجسام خارجي باشد. واكسيناسيون جوجه ها عليه بيماري نيوكاسل در كشورمان الزامي است. تلفات ناشي از اين بيماري توسط بعضي از مزارع در ايران گزارش شده است. جوجه ها به بيماري آنتروتوكسمي نيز حساس هستند. واكسيناسيون جوجه عليه اين بيماري توصيه مي گردد. اين بيماري غيرواگير بوده و عامل اصلي آن استرس است. (تغييرات جيره حمل و نقل، ترس، تراكم جوجه هاو....) جوجه ها به سرعت رشد كرده و درسن يك ماهگي در حدود 3 تا 6 كيلوگرم وزن دارند. با افزايش سن جوجه ها بايستي فضاي بيشتري در اختيار آنان قرار داد. گردشگاه جوجه ها بايستي داراي سايبان بوده و خاك بهترين انتخاب به عنوان بستر مي باشد. بستر فضاي مسقف بهتر است از جنس بتن باشد تا به راحتي بتوان آن را شست وشو داد و ضدعفوني كرد. در بعضي از مزارع از سيستم حرارت زيرزميني به عنوان منبع حرارت استفاده مي نمايند. اين مسأله باعث گرمي بستر و آرامش پرنده و نيز كاهش تلفات ناشي از عفونت كيسه زرده خواهد شد. در سن سه ماهگي جوجه ها وزني بين 20 تا 30 كيلوگرم خواهند داشت. بعداز سن 3 ماهگي جوجه ها نسبتاً مقاوم بوده و تلفات كاهش مي يابد. بعداز سن 3 ماهگي بيشتر تلفات ناشي از مسائل فيزيكي است. از سن سه ماهگي تا پايان يكسالگي (زمان كشتار) جوجه ها در فضاهاي محصور نگهداري مي شوند. معمولاً به ازاء هر پرنده، حداقل 50 متر مربع فضاي گردشگاه در اختيار قرار مي گيرد. فضاي سايبان براي هرپرنده نيز 5 متر مربع است. بنابراين بعداز سن سه ماهگي پرندگان نياز به سالن هاي بسته نخواهند داشت. بعداز سن سه ماهگي پرندگان به سرما و گرما بسيار مقاوم هستند. پرندگاني كه به عنوان مولد انتخاب مي شوند بعداز سن يكسالگي از جيره هاي نگهداري استفاده مي نمايند.

انرژي مورد نياز در مرغ تخمگذار تجاري و تاثير آن بر عملکرد

انرژي مورد نياز در مرغ تخمگذار تجاري و تاثير آن بر عملکرد

 

مقدمه

هم چنانكه مي دانيم هزينه عمده توليد در صنعت طيور را دان تشكيل مي دهد و از آنجا كه انرژي مورد نياز براي توليد و ساير اعمال حياتي نيز از طريق دان در اختيار طيور قرار مي گيرد , لذا تعيين مقدار مورد نياز طيور تخم گذار تجاري و هم چنين تهيه فرمول‌هاي دان با حداقل قيمت و به شرط تامين نيازهاي ضروري و از جمله انرژي , از اهميت به سزايي برخوردار است .

 

تغييرات انرژي دان

پديده تغييرات مقدار دان مصرفي روزانه در طيور تخم گذار كه ناشي از تغييرات سطح انرژي دان صورت مي گيرد امري است كه از ساليان دور مورد قبول واقع شده است .

در حاليكه هر مرغ تخمگذاري نژاد لگهورن در دوره توليد به حدود 320 كيلو كالري انرژي در روز نياز دارد , افزايش 10 درصدي انرژي دان مي تواند سبب تغيير در مقدار دان مصرف شده روزانه به مقدار 2 تا 3 درصد گردد و اين تغيير در نژادهاي سنگين تر مرغ تخمگذار تجارتي كه به حدود 400 كيلو كالري در روز انرژي نياز دارند مي تواند به 5 درصد نيز برسد .

از طرف ديگر با كاهش سطح انرژي دان , به مقدار مصرف روزانه افزوده مي شود كه اين تغيير در مقدار مصرف در سويه‌هاي مختلف مرغ تخمگذار برابر نبوده و متفاوت از يكديگر مي باشد .

طيور تخم گذار كه با تغيير سطح انرژي دان قابليت تغيير در مقدار مصرف دان روزانه را به منظور تامين انرژي مورد نياز خود دارند در درجه حرارت‌هاي بين 10 تا 29 سلسيوس تغيير چنداني در مقدار مصرف دان خود نمي دهند , ولي با كاهش درجه حرارت به كمتر از 10 درجه سلسيوس , افزايش مقدار دان روزانه به منظور تامين انرژي مورد نياز , قابل توجه مي باشد .

براي جبران كمبود انرژي دريافتي در مرغ تخمگذار ناشي از كاهش مصرف دان به دنبال افزايش دماي محيط به تبع آن افزايش داده ولي با افزايش بيشتر دماي محيط به تبع آن افزايش تعداد و زمان دهان زدن مرغ , افزايش بيشتر انرژي دان بي تاثير و قادر به تامين كمبود انرژي ناشي از كم شدن مصرف دان بيشتر وقت خود را صرف دفع گرما از طريق دهان زدن مي كند .

 

تاثير تغييرات سطوح مختلف انرژي دان در عملكرد

تغييرات در مقدار دان مصرفي روزانه طيور تخمگذار ناشي از تغيير سطح انرژي دان صورت مي گيرد , تا زمانيكه مرغ بتواند انرژي و ساير مواد ضروري مورد نياز روزانه را در اثر تغيير مقدار دان دريافت كند معمولاً تغييري نيز در عملكرد به استثناي وزن تخم مرغ بوجود نخواهد آمد .

به عنوان مثال : در سه گله مرغ تخمگذار تجارتي و با مصرف فرمول‌هاي دان با سطوح انرژي 2519 , 2798 , 3078 كيلو كالري در كيلوگرم , توليد در هر سه گله برابر ولي در گله اي كه از انرژي با سطح  3078 استفاده كرده بود وزن تخم مرغ حدود 2 گرم بيشتر بوده است .

ميانگين مقدار دان روزانه مصرف شده توسط هر مرغ در اين سه گله نيز      «6/118 گرم با انرژي 2519 » , « 3/109 گرم با انرژي 2798 و 7/107 گرم دان با انرژي 3078 » كيلو گرم كالري بوده است .

نتيجه اين آزمايش اهميت اين موضوع را ثابت مي كند كه مرغداران و جيره نويسان با تغيير انرژي دان و آن هم به هر قيمتي كه شده نبايد انتظار افزايش توليد و بهبود عملكرد را داشته باشند مگر آنكه بخواهند وزن تخم مرغ توليد شده افزايش يابد , به عبارت ديگر افزايش سطح انرژي دان كه افزايش قيمت آن را نيز به دنبال خواهد داشت بايد از نظر اقتصادي توجيه پذير باشد .

توجه به اين موضوع نيز ضروري است كه تغييرات انرژي فرمول دان بايد با تغيير در مقادير ساير مواد ضروري نظير پروتئين , اسيدهاي آمينه و حتي ويتامين‌ها و مواد معدني صورت گيرد تا فرمول دان از نظر تمام مواد ضروري متعادل گردد .

يكي از موارد استفاده از افزايش سطح انرژي دان زماني است كه مرغدار به علت عدم امكان فروش تخم مرغ‌هاي ريز و با وزن كم , نياز به افزايش هر چه سريع تر و بيشتر وزن تخم مرغ درشت و ريز مي باشد كه افزايش سطح انرژي دان را از نظر اقتصادي توجيه پذير مي نمايد .

 

استفاده از چربي براي تغيير انرژي دان

براي افزايش سطح انرژي دان علاوه بر استفاده از مواد اوليه با انرژي بالا ؛ نظير ذرت , مي توان از انواع چربي‌ها از جمله روغن ذرت , چربي‌هاي حيواني و غيره استفاده كرد .

نتايج آزمايش‌هاي صورت گرفته در اين باره نشان مي دهد كه عملكرد در گله‌هايي كه از چربي گياهي و يا حيواني استفاده كرده اند با يكديگر اختلاف نداشته و به عبارت ديگر ؛ درصد توليد , وزن تخم مرغ , مقدار انرژي مورد نياز براي توليد يك عدد تخم مرغ و راندمان تبديل غذايي يكسان بوده و تنها اختلاف محسوس , وزن بيشتر مرغ در گله اي بوده است كه از چربي گياهي ( روغن ذرت ) استفاده شده است .

 

خلاصه و نتيجه

1- تغييرات سطح انرژي دان در مرغ تخمگذار سبب تغيير در مقدار مصرف دان مي شود .

2- واكنش مرغ تخمگذار به كاهش انرژي دان بيشتر از افزايش آن بوده و مرغ را قادر مي سازد كه با مصرف دان بيشتر بتواند كمبود انرژي ناشي از كاهش انرژي دان را جبران نمايد .

3- تغيير انرژي دان از 2798 به 2519 كيلوكالري در كيلو گرم , سبب افزايش مصرف دان به مقدار 5/8 درصد خواهد شد .

4- تغييرات سطح انرژي دان تا وقتيكه مرغ بتواند با تغيير مقدار مصرف دان،انرژي مورد نياز را دريافت كند تاثيري در عملكرد ندارد.

5- در صورت ناكافي بودن دان در دانخوري ، جيره بندي دان و يا افزايش دماي محيط به بيش از 35 درجه سلسيوس ، مرغ قادر به تأمين انرژ مورد نياز حتي در صورت افزاي سطح انرژي دان نخواهد بود.

6- افزايش انرژي دان ازطريق افزودن چربي منجر به افزايش ناچيز وزن تخم مرغ شده و مي‌تواند در اوايل توليد و در فصول مختلف درصد تخم مرغ‌هاي ريز را كاهش دهد.

7- چربي‌هاي گياهي و حيواني مي‌توانند به طور يكسان سبب افزايش وزن تخم‌مرغ شوند.

8- افزايش چربي به دان ‏، افزايش قيمت آن و تغيير عملكردي كه از اين طريق حاصل مي‌شود بايد توسط جيره نويس قابل يش‌بيني باشد تا براساس آن و با توجيه ‌پذيري اقتصادي ‏ اين تغييرصورت گيرد.

9- با توجه به عدم بهبود عملكرد ناشي از افزايش سطح انرژي دان به استثناي افزايش ناچيز وزن تخم‌مرغ و بويژه در اوايل توليد ‏، امروزه در جيره‌نويسي مرغ تخمگذار ‏ تهيه فرمول براساس حداقل قيمت‌دان و به شرط تامين مواد ضروري مورد نياز مي‌باشد مگر در مواردي نظير كاهش مصرف روزانه دان به كمتر از يكصد گرم در اين صورت بايد سطح انرژي دان نيز مورد توجه قرار گیرد.

کيفيت پوسته تخم مرغ از طريق اعمال مديريت تغذيه

کيفيت پوسته تخم مرغ از طريق اعمال مديريت تغذيه

 

 طي دو دهه اخير در روشهاي تغذيه مرغهاي تخمگذار تغييراتي بوجود آمده است ولي از نظر روشهاي تامين عناصر جهت بهبود کيفيت تخم مرغ تغييرات کمي صورت گرفته است روشهاي ارزيابي کيفيت پوسته تخم مرغ همواره در حال توسعه و پيشرفت بوده است تا قبل از پذيرفتن وزن مخصوص پوسته تخم به عنوان شاخصي جهت پي بردن به ضخامت پوسته تخم مرغ چنانچه مشکلي پيش مي آمد مشخص نبود که علت آن کاهش کيفيت پوسته تخم مرغ بوده و يا عوامل مکانيکي و ساير مسائل در آن دخيل بوده اند توليد کنندگان تخم مرغ با استفاده از اين روش به طور متداول قادرند در اغلب موارد به نازکي پوسته و مشکلات حاصل از آن پي برده و همچنين با مقايسه اندازه گيريهاي به عمل آمده به يک اندازه استاندارد قابل اطمينان و معتبر دست يابند تشخيص نازکي پوسته قبل از اعمال هرگونه تغيير در برنامه غذايي امري مهم است .

 

ميزان کلسيم :

در ارزيابي برنامه غذايي ، نخستين قدم توجه به ميزان کلسيمي است که مرغان تخمگذار به طور روزانه دريافت مي کنند اکثر محققين مصرف روزانه 7/3 تا 25/4 گرم کلسيم را توصيه مي کنند که اين مقدار به مرحله توليد و همچنين سن مرغها بستگي دارد در مرغان مسن تر ميزان بالاتري توصيه ميگردد تعيين ميزان کلسيم دريافتي روزانه نياز به اطلاع دقيق از کل غذاي دريافتي و سطح کلسيم موجود دران دارد در صورت آگاهي از اين دو متغير مي توان ميزان کلسيم دريافتي روزانه را تخمين زد مشکل هنگامي بروز مي کند که سيستم دانخوري به نحوي باشد که کلسيم از غذا جدا شده و تمام پرندگان جيره غذايي يکسان دريافت نکنند به طور کلي اگر ميزان کلسيم در قسمتهاي مختلف سيستم دانخوري تفاوت قابل ملاحظه اي داشته باشد مويد اين است که به همه پرنده ها به طور يکسان کلسيم نمي رسد استفاده از پلت و همچنين سيستم هاي دانخوري واجد سرعت زياد به منظور جلوگيري از برگزيدن غذا وجدا کردن کلسيم از جيره توسط پرندگان ، مي تواند تا حدودي و نه به طور کامل اين مسئله را از بين ببرد .

 

منابع کلسيم :

مشکلات معمولا هنگامي بروز مي کنند که منابع کلسيم با ساير مواد معدني به خصوص منيزيم که به صورت منابع کلسيمي تقلبي درجيره ها به مصرف مي رسند همراه مي باشند حداقل کلسيم موجود در سنگ اهک بايد 38% باشد تحقيقات به عمل آمده نشان داده اند که خواص فيزيکي منابع کلسيم نيز همانند ترکيب شيميايي آنان مي تواند بر کيفيت پوسته تخم مرغ اثر بگذارد اين مسئله از بررسيهاي اوليه اي که برتري و مزيت صدف را به عنوان منبع کلسيم در برخي شرايط نشان مي دهند بدست مي ايد درحالي که از نظر شيميايي تفاوتي بين صدف و سنگ آهک وجود ندارد ولي ميزان حلاليت آنها در دستگاه گوارش مرغ متفاوت است اکثر تحقيقات نشان مي دهد که اندازه قطعات نيز عاملي حياتي و مهم در اختلافات مشاهده شده ميان منابع مختلف کلسيم مي باشد گزارشي که اخيرا توسط Rao و برخي ديگر از محققين به چاپ رسيده نشان داد که قطعات سنگ آهک به قطر يک ميليمتر و بالاتر تا جايي که به نگهداري انها در قسمتهاي فوقاني دستگاه گوارش و آهسته بودن سرعت حل شدن آنها مربوط ميشود به عنوان قطعات بزرگ محسوب مي گردند اين نتايج اگر در سطح فارم نيز مورد بررسي قرار گيرند مي توانند به پيدا کردن و انتخاب منابع خوب و مناسب کلسيم به کارخانجات سازنده خوراک و کساني که فرمول جيره هاي غذايي را تنظيم مي کنند کمک نمايند .

 

استفاده از ويتامين و مواد معدني در جيره غذايي :

 

انواع مختلفي از مکمل ها که شامل ويتامين ها ، مواد معدني و الکتروليت ها و غيره مي باشند به عنوان بهبود دهنده کيفيت پوسته تخم مرغ مصرف مي شوند البته ميزان اثر آنها موردسوال است بندرت اتفاق مي افتد که مواد مغذي موجود دراين قبيل مکمل هاي افزودني درجيره هاي معمولي مرغان تخمگذار در حد کافي وجود نداشته باشد اين مواد معمولا شامل ويتامين هاي A ، D ، و E و انواع ويتامين B هستند هنگامي که برخي ازاين مواد به ميزان کمي در جيره غذايي وجود داشته باشند و يا در مواقعي که ميزان اخذ غذا توسط پرنده بسيار پايين بوده و در نتيجه مواد مغذي کمتر از مقدار موردنياز به پرنده مي رسند استفاده ازاين مکمل هاي غذايي موثر است از آنجايي که اغلب مشکلات مربوط به کيفيت پوسته در هواي گرم و هنگامي که ميزان اخذ غذا پايين بوده روي مي دهد مکمل هاي غذايي خيلي بيشتر از آنچه فکر مي کنيم اثر خود را نشان مي دهند علاوه بر اين مکمل هاي غذايي حاوي اجزا ناشناخته اي هستند که تحت عنوان عوامل مغذي ناشناخته از آنها نام برده مي شود از جمله اين عوامل مي توان به مواد خشک شده حاصل از تقطير و کشت هاي مخمري اشاره کرد همچنين برخي از اين مواد افزودني حاوي بي کربنات سديم مي باشند که نشان داده شده باعث افزايش کيفيت پوسته تخم مرغ مي شود تنها توصيه اي که در ارتباط با اين مکمل ها مي توان ارائه داد مصرف آنها به صورت موقت و مشاهده دقيق نتايج آن مي باشد اکثر جيره هاي غذايي فرموله شده براي مرغان تخم گذار تجاري حاوي مقادير کافي از ويتامين ها هستند با اين حال تجربيات به عمل امده درسطح مرغداريها نشان مي دهند که حضور مقادير اضافي ويتامينها در جيره به خصوص ويتامين D موجب بهبود مشخصي در کيفيت تخم مرغ مي شود و به نظر مي رسد اين ترکيب زماني موثرتر باشد که ويتامين به شکل محلول در اب اشاميدني خورانده شود بامطالعه بر روي انواع مختلف پيش سازهاي ويتامين D و متابوليتهاي آن مشخص شه است که برخي انواع آن اثر بيشتري بر توليد پوسته هاي با کيفيت بالادارند در ميان انواع مختلف اين ويتامين ، نوع D ترجيح داده مي شود که در جيره هاي غذايي معمولي طيور اکثرمکمل ها و افزودنيها يا فراورده هاي محلول در آب براي افزايش کيفيت پوسته توصيه مي شوند يافت مي گردد ماده ديگري که اخيرا مورد توجه قرار گرفته و در ترکيب بعضي از مکمل هاي ويتاميني وجود دارد اسيد اسکوربيک يا ويتامين C است اگرچه اين ماده مغذي به طور دائم در جيره هاي غذايي مرغان تخمگذار وجود ندارد ولي تحقيقات نشان داده اند که ويتامين C اضافي در حيواناتي که دچار استرس به خصوص استرس حاصل از بالا بودن درجه حرارت مي باشند اثر خوبي دارد در تعدادي از مطالعات تجربي که استفاده از مکمل هاي ويتامين C را مورد آزمايش قرار داده اند کيفيت پوسته تخم نيز مورد بررسي قرار گرفته است در اغلب مواردي که اين مطالعات در درجه حرارت هاي بالا انجام شده چگونگي کيفيت پوسته ثبت شده است با افزايش توليد ممکن است با ميزان استرس کمتري چنين پاسخي حاصل گردد حداقل ميزان ويتامين C مورد استفاده حدود ppm 100 مي باشد ولي در درجه حرارتهاي بالا به منظور بهبود کيفيت پوسته معمولا ppm 400-200 ازاين ويتامين درنظر گرفته مي شود نکته مهمي که درمورد ويتامين C و ساير ويتامينها بايد ذکر شود عدم پايداري انها است استفاده از اين ويتامين ها از طريق آب اشاميدني محدود است مگر انکه آب حاوي مکمل ويتامين در مدت 1 الي 2 ساعت مصرف شود ميزان پايداري آنها در غذا نيز خوب نيست ولي مي توان با استفاده از شکل محافظت شده ويتامين ، پايداري آن را افزايش داد تحقيقات اخير احتمال وجود تداخل عمل بين متابوليسم ويتامين D و C را نشان مي دهند و احتمالا از اين طريق است که ويتامين C موجب افزايش کيفيت پوسته تخم مرغ مي شود .

 

بي کربنات سديم :

بي کربنات سديم به عنوان يک مکمل غذايي در درجه حرارت بالا جهت بالا بودن کيفيت پوسته تخم مرغ در جيره غذايي استفاده مي شود توجيه اين امر آن است که در درجه حرارت بالا هنگامي که پرنده نفس نفس مي زند به علت خروج دي اکسيد کربن ، ميزان يونهاي بي کربنات خون کاهش مي يابند و در نتيجه سنتز کربنات کلسيم که جز اوليه و اصلي پوسته تخم مرغ مي باشد دچار مشکل مي گردد مصرف بي کربنات سديم باعث مي شود تا يون بي کربنات خارج شده به صورت Co2 جايگزين گردد افزودن بي کربنات سديم تنها در دماي خيلي بالا موثر است و در دماهاي کمتر از 20 درجه سانتي گراد افزودن آن موثر نيست .

 

کلسي تريول :

 

در ماه ژانويه دکتر Tsnag از مرکز تحقيقات جانوري کانادا مقاله اي تحت عنوان کاهش ميزان شکستگي تخم مرغ در اثر کلسي تريول ارائه داد کلسي تريول از جمله متابوليتهاي مشتق شده از D3 مي باشد که به عنوان هورمون شناخته شده است دريک کار تحقيقاتي که توسط Tsang انجام شد تعدادي از مرغان با جيره کنترل حاوي ويتامين D3 و تعدادي ديگر باجيره اي که به جاي ويتامين D3 حاوي کلسي تريول بود تغذيه شدند تخم مرغها قبل و بعد از شستشو و درجه بندي از طريق کندل کردن مورد بررسي قرار گرفتند ميزان شکستگي ها هنگام استفاده از کلسي تريول کاهش يافته بود .

علل قطع تخم گذاری در طیور

علل قطع تخم گذاری در طیور

 

مقدمه :

تولید تخم یک پدیده جالب توجه است . پولت تخم گذار در 20-18 هفتگی تخمگذاری را شروع می کند و در حدود 35 هفتگی به اوج تخمگذاری می رسد که در این هنگام میزان تخم گذاری بیش از 90 درصد می باشد (9 تخم در 10 روز به ازای هر مرغ یا 9 تخم در یک روز به ازای 10 مرغ ) . پیک تخم گذاری در حدود 10هفته طول می کشد و پس از آن تولید تخم به تدریج کاهش می یابد . یک مرغ پر تولید در هر سال حدود 10 برابر وزن بدنش تخم می گذارد . متوسط تعداد تخم در مرغ نژاد لگهورن سفید تجاری حدود 265 عدد در هر سال است ولی نژادهای دیگر در مقایسه با آن تخم کمتری می گذارند و در اکثر مواقع مرغ های بومی پرورشی از لحاظ تخم ٬ پتانسیل پایین تری دارند .

در یک مرغ ٬ تخمگذاری به دلایل متعددی قطع می گردد . محرک های خارجی و داخلی سطوح هورمونی بدن مرغ را تحت تاثیر قرار می دهند که باعث تغییر شرایط حاکم بر اندامهای تخمگذاری (تخمدان و اویدوکت ) می شود که این تغییرات باعث کاهش یا توقف تولید تخم مرغ می گردند . کاهش طول روز ٬بیماری ٬ کرچی ٬تغذیه ی نامناسب و استرس از جمله عمده ترین عواملی هستند که بر تولید تخم اثر می گذارند . اما در شرایط ایده آل هم تولید تخم هر مرغ به تدریج کاهش یافته و نهایتاً متوقف می گردد .

کاهش طول روز :

از اوایل تیر ماه هر سال روزها شروع به کوتاه شدن می کنند و مجدداً از اوایل دی ماه هر سال بلند تر می شوند . طول روز از حدود 16 ساعت در اوایل تابستان به حدود  8 ساعت در اوایل زمستان می رسد . این تغییر در طول روز باعث ((تولک رفتن)) و قطع تخمگذاری می گردد که ممکن است چندین ماه طول بکشد . برای جلوگیری از کاهش تولید در اثر تغییر در طو ل روز ٬ به نور دهی مصنوعی نیاز است . برای حفظ تولید ٬ طول روز باید افزایش یابد و یا این که بیش از 12 ساعت به ازای هر روز ثابت بماند (مثلاً 14 تا 16 ساعت در روز) . نور مورد نیاز باید طوری باشد که بتوان روزنامه خواند ولی نوع منبع نور دهی مهم نیست . باید توجه داشت که اگر یک برنامه ی نور دهی شروع گردد ٬باید ادامه یابد و قطع نور حتی به مدت یک روز هم می تواند اثر منفی بر تولید داشته باشد و بهتر است که از یک تایمر ارزان قیمت برای کنترل برنامه ی نوری استفاده گردد .

تولک :

تولک رفتن یک مرحله فزیو لوژیکی طبیعی است که به مرغ اجازه می دهد تا پرهای کهنه و قدیمی خود را جایگزین کندو اویدوکت را که اندام تولید تخم است ٬ بازسازی کرده و مجدداً جوان کند . هنگامی که تولک روی میدهد ٬ مرغ اکثر انرژی خود را صرف رشد پرها کرده وتنها مقدار اندکی از آن را برای تولید تخم مصرف می کند . تولک طبیعی یک پدیده فصلی است که با تغییر طول روز ارتباط دارد .  پرریزی در پرندگان اهلی در هر زمانی می تواند روی دهد (به خصوص اگر مرغ در معرض برخی استرس ها قرار گیرد . ) پریزی سریع در تمام گله معمولاً نتیجه ی حوادث استرس زای جدی مثل فقدان آب و غذاو یا مشکلات ناشی از برنامه های نوردهی است . گاهی با یک برنامه ی نوری خاص ٬ تولک اتفاق می افتد .

در هنگامی که تولک در دوران روزهای بلند اتفاق می افتد ٬ پرریزی غالباً ناتمام می ماند . در این حالت ممکن است که مرغ هرگز به تولید ایده آل خود برنگردد . برای رفع این مشکل بهتر است که اجازه دهیم تا مرغ در طول دومین زمستان به تولک برود که با خاموش کردن نور به مدت 6 هفته در زمستان این عمل اتفاق می افتر مرغ کاملا ً پرریزی می کند و سپس با قرار دادن در شرایطی با طول روز بلند ٬ مجدداً تولید را از سر می گیرد .

تذکر: در تولک رفتن ٬پرها به صورت ناحیه ای یا تکه تکه نمی ریزد و اگر چنین حالتی مشاهده شود با احتمال زیاد نتیجه ی نوک زدن طیور می باشد .

کرچی :

کرچی یک استعداد طبیعی است که مرغ روی تخم ها نشسته و جوجه ها تفریخ می کنند . اکثر مرغها بلاخره کرچ می شوند . برخی نژادها بیشتر از دیگر نژادها کرچ می شند و در برخی نژادها این عمل به ندرت اتفاق می افتد ( کوشین وسیلکی رکورددار کرچی هستند ولی لگهورن به ندرت کرچ می شوند ) . وقتی یک مرغ کرچ می شودتغیرات هورمونی موجب قطع تخمگذاری میگردد.

یکی ازعوامل اصلی موثر بر کرچی معمولاًجمع شدن تخم در لانه است ٬ ولی برخی مرغ ها بدون وجود تخم در لانه  هم کرچ می گردند . برای کاهش کرچی ٬ باید تخم ها هر روز از لانه جمع شده و  محل آنها صاف شود . اگر یک مرغ مایل باشد که زمانی طولانی در لانه بماند باید به مدت چند روز از لانه رانده شود در این صورت پس از یک دوره ی زمانی ٬ رفتار کرچی پایان یافته و مرغ به حالت تولید تخم بر می گردد.

سلامتی گله :

مشکلات بیماری هر از گاهی در تمام گله بروز می کند . در برخی مواقع٬ کاهش تولید تخم از اولین نشانه های بروز مشکل است. سایر علایم شامل کسلی ٬عدم فعالیت لنگش ٬ سرفه بیحالی و در نهایت مرگ می باشد . برخی مرگ و میر ها ٬ طبیعی است ولی اگر چندین پرنده علائم مشابهی را نشان دهند ٬ باید جهت اطمینان نوع بیماری از متخصصین طیور و یا آزمایشگاه های تشخیصی کمک گرفت .

سن:

تمام مرغها سر انجام تولید تخم را قطع می کنند . معمولاً مرغها تا 3-2 سالگی به تولید ادامه می دهند تا این  که شروع به کاهش تولید نموده و نهایتاً تولید تخم را قطع می کنند . تولک رفتن مکرر و طولانی می شود و برخی مشکلات فیزیکی در تخمدان و اویدوکت روی می دهد . گذشته از این مسائل وقتی یک مرغ پر تولید به مدت سه سال تخم گذاری می کند ٬ ممکن است که بیش از 30 برابر وزن بدنش تخم بگذارد . در برخی شرایط اویدکت توانایی خود را در عبور تخم از دست می دهد و یک یا چند تخم در اویدوکت به تله می افتد که این حالت (از تخم افتادن ) نامیده می شود . در موارد دیگری مرغ تولید زرده ای می کند که توسط اویدوکت جمع آوری نمی شود و در محوطه ی بطنی بدن باقی می ماند .  بروز این حالت برای درصد پایینی از زرده ها طبیعی است و مرغ می تواند به سادگی آن را مجدداً جذب بدن  کند ولی هنگامی که این عارضه هر روز اتفاق بیافتد مرغ به تخمگذار بطنی معروف می گردد .

گاهاً مرغ های مسن تر تخم های بزرگ تر و یا تخم های دو زرده می گذارند . در این مورد اویدوکت که فقط در هنگام تخم گشاد می شود ممکن است به حالت طبیعی خود و به داخل بدن مرغ برنگردد و اویدوکت گشاد شده در بیرون از بدن نمایان باشد که موضوع جالبی برای مرغ های گله جهت نوک زدن خواهد بود . چنین مرغی باید فوراً از گله حذف شود . در هر یک از موارد فوق تخمگذاری قطع شده و سلامت مرغ به خطر می افتد . بنابر این بهتر است این مرغها از گله حذف شوند .

تغذیه ی نامناسب :

نوع و مقدار جیره غذایی جهت حفظ حداکثر تولید تخم اهمیت زیادی دارد . جیره ی غذایی جوجه ها باید بر حسب احتیاجاتشان بالانس گردد . هر گونه مکمل سازی با ضایعات غذایی یا پسمانده های باغات و.... ممکن است موجب به هم خوردن تعادل جیره ی غذایی گردد . برای کسب حداکثر تولید تخم ٬مرغهای تخم گذار باید تخمگذاری را به صورت مصرف اختیاری تغذیه کنند و علاوه بر آن باید به اندازه  کافی پوسته ی صدف در ظروف جداگانه ای در اختیار آنها قرار داده شود .

تذکر:هرگز نباید از جیره های آغازین و یا رشدی برای مرغ های تخم گذار استفاده شود چون مواد مغذی این جیره ها متفاوت است و باعث کاهش تولید می گردد . استفاده از جیره های آغازین باعث به هم خوردن ترکیبات داخل تخم مرغ خواهد شد .

استرس :

تولید تخم در مرغها در حقیقت فعالیت تولید مثلی آنهاست . وقتی که یک مرغ در معرض استرس قرار می گیرد با قطع تخمگذاری به این حالت پاسخ می دهد . حمل و نقل ٬دستکاری٬ حرارت بیش از حد ٬ ایجاد وحشت و قطع خوراک و آب استرس هایی هستند که در نهایت تولید تخم را تحت تاثیر قرار می دهند . حفاظت از عوامل خارجی شکارچیان ٬ تمیز و خوب نگهداری کردن سالن های پرورشی ٬ تهویه ی کافی در سالن ها ی بسته٬ دسترسی دائم به خوراک و آب و... موجب کاهش استرس شده و به حفظ تولید بالای تخم مرغ کمک میکند . نگهداری طیور در وضعیت مناسب بهداشتی و مدیریت خوب در گله موجب افزایش تولید تخم شده و تخم هایی با کیفیت بالا و بازار پسندی مناسب را برای افراد خانواده و مشتری به ارمغان خواهد آورد .

علل قطع تخم گذاری در طیور

 

مقدمه :

تولید تخم یک پدیده جالب توجه است . پولت تخم گذار در 20-18 هفتگی تخمگذاری را شروع می کند و در حدود 35 هفتگی به اوج تخمگذاری می رسد که در این هنگام میزان تخم گذاری بیش از 90 درصد می باشد (9 تخم در 10 روز به ازای هر مرغ یا 9 تخم در یک روز به ازای 10 مرغ ) . پیک تخم گذاری در حدود 10هفته طول می کشد و پس از آن تولید تخم به تدریج کاهش می یابد . یک مرغ پر تولید در هر سال حدود 10 برابر وزن بدنش تخم می گذارد . متوسط تعداد تخم در مرغ نژاد لگهورن سفید تجاری حدود 265 عدد در هر سال است ولی نژادهای دیگر در مقایسه با آن تخم کمتری می گذارند و در اکثر مواقع مرغ های بومی پرورشی از لحاظ تخم ٬ پتانسیل پایین تری دارند .

در یک مرغ ٬ تخمگذاری به دلایل متعددی قطع می گردد . محرک های خارجی و داخلی سطوح هورمونی بدن مرغ را تحت تاثیر قرار می دهند که باعث تغییر شرایط حاکم بر اندامهای تخمگذاری (تخمدان و اویدوکت ) می شود که این تغییرات باعث کاهش یا توقف تولید تخم مرغ می گردند . کاهش طول روز ٬بیماری ٬ کرچی ٬تغذیه ی نامناسب و استرس از جمله عمده ترین عواملی هستند که بر تولید تخم اثر می گذارند . اما در شرایط ایده آل هم تولید تخم هر مرغ به تدریج کاهش یافته و نهایتاً متوقف می گردد .

کاهش طول روز :

از اوایل تیر ماه هر سال روزها شروع به کوتاه شدن می کنند و مجدداً از اوایل دی ماه هر سال بلند تر می شوند . طول روز از حدود 16 ساعت در اوایل تابستان به حدود  8 ساعت در اوایل زمستان می رسد . این تغییر در طول روز باعث ((تولک رفتن)) و قطع تخمگذاری می گردد که ممکن است چندین ماه طول بکشد . برای جلوگیری از کاهش تولید در اثر تغییر در طو ل روز ٬ به نور دهی مصنوعی نیاز است . برای حفظ تولید ٬ طول روز باید افزایش یابد و یا این که بیش از 12 ساعت به ازای هر روز ثابت بماند (مثلاً 14 تا 16 ساعت در روز) . نور مورد نیاز باید طوری باشد که بتوان روزنامه خواند ولی نوع منبع نور دهی مهم نیست . باید توجه داشت که اگر یک برنامه ی نور دهی شروع گردد ٬باید ادامه یابد و قطع نور حتی به مدت یک روز هم می تواند اثر منفی بر تولید داشته باشد و بهتر است که از یک تایمر ارزان قیمت برای کنترل برنامه ی نوری استفاده گردد .

تولک :

تولک رفتن یک مرحله فزیو لوژیکی طبیعی است که به مرغ اجازه می دهد تا پرهای کهنه و قدیمی خود را جایگزین کندو اویدوکت را که اندام تولید تخم است ٬ بازسازی کرده و مجدداً جوان کند . هنگامی که تولک روی میدهد ٬ مرغ اکثر انرژی خود را صرف رشد پرها کرده وتنها مقدار اندکی از آن را برای تولید تخم مصرف می کند . تولک طبیعی یک پدیده فصلی است که با تغییر طول روز ارتباط دارد .  پرریزی در پرندگان اهلی در هر زمانی می تواند روی دهد (به خصوص اگر مرغ در معرض برخی استرس ها قرار گیرد . ) پریزی سریع در تمام گله معمولاً نتیجه ی حوادث استرس زای جدی مثل فقدان آب و غذاو یا مشکلات ناشی از برنامه های نوردهی است . گاهی با یک برنامه ی نوری خاص ٬ تولک اتفاق می افتد .

در هنگامی که تولک در دوران روزهای بلند اتفاق می افتد ٬ پرریزی غالباً ناتمام می ماند . در این حالت ممکن است که مرغ هرگز به تولید ایده آل خود برنگردد . برای رفع این مشکل بهتر است که اجازه دهیم تا مرغ در طول دومین زمستان به تولک برود که با خاموش کردن نور به مدت 6 هفته در زمستان این عمل اتفاق می افتر مرغ کاملا ً پرریزی می کند و سپس با قرار دادن در شرایطی با طول روز بلند ٬ مجدداً تولید را از سر می گیرد .

تذکر: در تولک رفتن ٬پرها به صورت ناحیه ای یا تکه تکه نمی ریزد و اگر چنین حالتی مشاهده شود با احتمال زیاد نتیجه ی نوک زدن طیور می باشد .

کرچی :

کرچی یک استعداد طبیعی است که مرغ روی تخم ها نشسته و جوجه ها تفریخ می کنند . اکثر مرغها بلاخره کرچ می شوند . برخی نژادها بیشتر از دیگر نژادها کرچ می شند و در برخی نژادها این عمل به ندرت اتفاق می افتد ( کوشین وسیلکی رکورددار کرچی هستند ولی لگهورن به ندرت کرچ می شوند ) . وقتی یک مرغ کرچ می شودتغیرات هورمونی موجب قطع تخمگذاری میگردد.

یکی ازعوامل اصلی موثر بر کرچی معمولاًجمع شدن تخم در لانه است ٬ ولی برخی مرغ ها بدون وجود تخم در لانه  هم کرچ می گردند . برای کاهش کرچی ٬ باید تخم ها هر روز از لانه جمع شده و  محل آنها صاف شود . اگر یک مرغ مایل باشد که زمانی طولانی در لانه بماند باید به مدت چند روز از لانه رانده شود در این صورت پس از یک دوره ی زمانی ٬ رفتار کرچی پایان یافته و مرغ به حالت تولید تخم بر می گردد.

سلامتی گله :

مشکلات بیماری هر از گاهی در تمام گله بروز می کند . در برخی مواقع٬ کاهش تولید تخم از اولین نشانه های بروز مشکل است. سایر علایم شامل کسلی ٬عدم فعالیت لنگش ٬ سرفه بیحالی و در نهایت مرگ می باشد . برخی مرگ و میر ها ٬ طبیعی است ولی اگر چندین پرنده علائم مشابهی را نشان دهند ٬ باید جهت اطمینان نوع بیماری از متخصصین طیور و یا آزمایشگاه های تشخیصی کمک گرفت .

سن:

تمام مرغها سر انجام تولید تخم را قطع می کنند . معمولاً مرغها تا 3-2 سالگی به تولید ادامه می دهند تا این  که شروع به کاهش تولید نموده و نهایتاً تولید تخم را قطع می کنند . تولک رفتن مکرر و طولانی می شود و برخی مشکلات فیزیکی در تخمدان و اویدوکت روی می دهد . گذشته از این مسائل وقتی یک مرغ پر تولید به مدت سه سال تخم گذاری می کند ٬ ممکن است که بیش از 30 برابر وزن بدنش تخم بگذارد . در برخی شرایط اویدکت توانایی خود را در عبور تخم از دست می دهد و یک یا چند تخم در اویدوکت به تله می افتد که این حالت (از تخم افتادن ) نامیده می شود . در موارد دیگری مرغ تولید زرده ای می کند که توسط اویدوکت جمع آوری نمی شود و در محوطه ی بطنی بدن باقی می ماند .  بروز این حالت برای درصد پایینی از زرده ها طبیعی است و مرغ می تواند به سادگی آن را مجدداً جذب بدن  کند ولی هنگامی که این عارضه هر روز اتفاق بیافتد مرغ به تخمگذار بطنی معروف می گردد .

گاهاً مرغ های مسن تر تخم های بزرگ تر و یا تخم های دو زرده می گذارند . در این مورد اویدوکت که فقط در هنگام تخم گشاد می شود ممکن است به حالت طبیعی خود و به داخل بدن مرغ برنگردد و اویدوکت گشاد شده در بیرون از بدن نمایان باشد که موضوع جالبی برای مرغ های گله جهت نوک زدن خواهد بود . چنین مرغی باید فوراً از گله حذف شود . در هر یک از موارد فوق تخمگذاری قطع شده و سلامت مرغ به خطر می افتد . بنابر این بهتر است این مرغها از گله حذف شوند .

تغذیه ی نامناسب :

نوع و مقدار جیره غذایی جهت حفظ حداکثر تولید تخم اهمیت زیادی دارد . جیره ی غذایی جوجه ها باید بر حسب احتیاجاتشان بالانس گردد . هر گونه مکمل سازی با ضایعات غذایی یا پسمانده های باغات و.... ممکن است موجب به هم خوردن تعادل جیره ی غذایی گردد . برای کسب حداکثر تولید تخم ٬مرغهای تخم گذار باید تخمگذاری را به صورت مصرف اختیاری تغذیه کنند و علاوه بر آن باید به اندازه  کافی پوسته ی صدف در ظروف جداگانه ای در اختیار آنها قرار داده شود .

تذکر:هرگز نباید از جیره های آغازین و یا رشدی برای مرغ های تخم گذار استفاده شود چون مواد مغذی این جیره ها متفاوت است و باعث کاهش تولید می گردد . استفاده از جیره های آغازین باعث به هم خوردن ترکیبات داخل تخم مرغ خواهد شد .

استرس :

تولید تخم در مرغها در حقیقت فعالیت تولید مثلی آنهاست . وقتی که یک مرغ در معرض استرس قرار می گیرد با قطع تخمگذاری به این حالت پاسخ می دهد . حمل و نقل ٬دستکاری٬ حرارت بیش از حد ٬ ایجاد وحشت و قطع خوراک و آب استرس هایی هستند که در نهایت تولید تخم را تحت تاثیر قرار می دهند . حفاظت از عوامل خارجی شکارچیان ٬ تمیز و خوب نگهداری کردن سالن های پرورشی ٬ تهویه ی کافی در سالن ها ی بسته٬ دسترسی دائم به خوراک و آب و... موجب کاهش استرس شده و به حفظ تولید بالای تخم مرغ کمک میکند . نگهداری طیور در وضعیت مناسب بهداشتی و مدیریت خوب در گله موجب افزایش تولید تخم شده و تخم هایی با کیفیت بالا و بازار پسندی مناسب را برای افراد خانواده و مشتری به ارمغان خواهد آورد .

تب شير در گاو

تب شير در گاو

 

تب شير يک بيماري متابوليکي است که قبل از زايمان يا به هنگام زايمان اتفاق مي افتد، و با کاهش سريع غلظت کلسيم پلاسما مشخص مي شود که به دليل از دست رفتن نسبتا سريع کلسيم پلاسما براي تشکيل آغوز ايجاد مي شود. براي مثال گاوي که 10 ليتر آغوز توليد مي کند، در حدود 23 گرم کلسيم را در يک دوشش از دست مي دهد. اين مقدار، 9 برابر ميزاني است که در مخزن پلاسمايي گاو وجود دارد. کلسيمي که از مخزن پلاسمايي خارج شده است، بايستي با افزايش جذب روده اي يا آزاد سازي کلسيم استخواني يا هر دو جايگزين شود. در طول دوره خشکي، احتياجات کلسيم گاو حداقل مي باشد و شامل مصرف کلسيم توسط جنين و کلسيم اندوژنوسي در مدفوع است، که حدود 10 - 10 گرم در روز مي باشد، لذا مکانيسم لازم براي جايگزين کردن کلسيم پلاسما غير فعال است. ليکن، هنگام زايمان، گاو بايد بيش از 30 گرم کلسيم را در روز به مخزن کلسيم وارد کند.
در نتيجه  بيشتر گاوها متعاقب نياز ناگهاني به کلسيم در هنگام زايمان، در روز اول بعد از زايمان تا زماني که روده و استخوان به تقاضاي کلسيم مورد نياز براي شيردهي عادت کند، علايمي از هيپوکلسيمي را نشان مي دهند. در بعضي از گاوها، مصرف کلسيم براي شيردهي موجب مي شود که غلظت خارج سلولي و پلاسمايي کلسيم به حدي تنزل يابد که وظيفه عصبي - عضلاني آن مختل شده و موجب بروز علايم کلينيکي تب شير شود.
تا هنگام عادت کردن گاوها به مکانيسم انتقال روده اي و استخواني از کلسيم، از تزريق وريدي کلسيم (8 تا 10 گرم) استفاده مي شود و اگر درمان صورت نگيرد، حدود 60 تا 70 درصد گاوها مي ميرند.

عوامل زمينه ساز براي ابتلا به تب شير:
نژاد: بعضي نژادها مانند نژاد جرسي، سفيد و قرمز سوئدي و جزيره کانال مانش به تب شير حساس ترند.
سن: با افزايش سن گاو، وقوع تب شير نيز افزايش مي يابد.
جيره: امروزه مشخص شده است که دست کاري و تغيير ميزان کلسيم و فسفر جيره بر وقوع تب شير موثر است.

علائم تب شير: واژه تب شير اصطلاح صحيحي نيست زيرا در اين بيماري، درجه حرارت بدن طبيعي بوده، و گاهي کمتر از حد طبيعي هم مي باشد. عمده ترين علائم تب شير شامل کاهش اشتها، کاهش فعاليت دستگاه گوارش، بي اعتنايي به محيط، حساسيت بيش از حد، تيره گي و فرورفتگي بيش از حد چشم ها و ضعف دست و پا مي باشد. با پيشرفت بيماري، گاو قادر به ايستادن نبوده و روي جناغ سينه اش دراز مي کشد، ستون فقرات گاو به شکل S در مي آيد و سرش را روي پهلويش قرار مي دهد. يکي از علايم ديگر، سردي بيش از حد نوک گوش هاي گاو است که به ويژه براي اشتباه نگرفتن بيماري تب شير با کتوز مي تواند مفيد باشد. از ديگر علايم آن عدم دفع ادرار و مدفوع است. لازم به ذکر است که در صورت عدم معالجه درصد بالايي از گاوها تلف مي شوند. گاوي که از تب شير رنج مي برد در حالت گرفتگي عضلاني دراز کشيده، ماهيچه هايش تحليل رفته و موجب ناتواني  او از برخاستن مي شود و سرانجام رباط ها و تاندون ها قطع شده و در بعضي موارد شکستگي استخوان گزارش مي شود که معمولا ناشي از کوشش حيوان براي برخاستن است.

درمان تب شير:
1- تزريق وريدي محلول هاي کلسيم نظير بروگلوکونات 23 درصد کلسيم که براي هر گاو تزريق 400 تا 800 ميلي ليتر رايج است. تزريق وريدي ترجيح داده مي شود چون واکنش سريع تر مي باشد. در صورتي که گاو هنوز بر روي پاهاي خود ايستاده و نگراني از ايست قلبي وجود داشته باشد مي توان از تزريق زير جلدي هم استفاده کرد. بهترين توصيه اين است که نيمي از محلول به صورت تزريق وريدي و بقيه محلول به شکل زير جلدي استفاده شود. به علاوه، در حدود 25 درصد گاوهايي که بهبود مي يابند دوباره مبتلا مي شوند و نياز به درمان دوباره دارند. همچنين گاوهايي که بهبود يافتند توليد کمتري دارند و به بيماري متابوليکي و عفوني حساس ترند
2- دست کاري جيره و درمان هورموني که هميشه قابل دسترس نيست.
3- تجويز دهاني مقادير بالاي نمک هاي کلسيمي نظير کلريد کلسيم.
پيشگيري از تب شير: در بين روشهاي مختلفي که براي کنترل تب شير استفاده مي شود، بيشترين پيشرفت و بهبود با برنامه هاي مديريت جيره غذايي حاصل شده است. حتي اخيرا تلاش هايي بر روي دستکاري سطوح کلسيم جيره براي کنترل تب شير متمرکز شده است، ليکن نتايج حاصل از آن به جز در مورد جيره هايي با تراکم بسيار پايين کلسيم متفاوت بوده است(10 - 8 گرم در روز).
جهت کاهش وقوع تب شير، جيره گاو خشک بايستي روزانه 60 تا 80 گرم کلسيم و 30 تا 35 گرم فسفر براي گاوهاي نژاد بزرگ تامين کند. گاوهاي نژاد کوچک بايد 80 درصد اين مقادير را دريافت کنند. اگر طي دوره خشک مصرف کلسيم و فسفر در اين محدوده حفظ شود، گاو با سهولت بيشتري مي تواند در شروع مرحله شيردهي کلسيم از دست رفته براي توليد شير را جبران نمايد. مصرف زياد کلسيم هنگامي اتفاق مي افتد که يونجه علوفه اصلي در دوره خشک باشد. يونجه داراي 11 گرم کلسيم در هر کيلوگرم ماده خشک است. جهت تثبيت مصرف کلسيم در حد مطلوب در جيره گاو خشک، يونجه بايستي به 5 تا 7 کيلوگرم در روز محدود شود. امکان تغذيه اين مقدار يونجه مشروط به تغذيه منبع فسفري است که فاقد کلسيم باشد( نظير منو سديم فسفات يا منو آمونيوم فسفات). منابع مواد معدني تجاري را جز به هنگام اطمينان از وجود نسبت صحيح کلسيم - فسفر نبايد مورد استفاده قرار داد. سيلوي ذرت داراي مقادير همساني از کلسيم و فسفر است. تغذيه سيلوي ذرت ممکن است که موجب کمبود کلسيم و فسفر شود، لذا بايستي با منابع کلسيم و فسفر تکميل شود. جايگزين کردن گراس به جاي يونجه نيز مصرف کلسيم را کاهش مي دهد.
تغذيه گاوها با يک جيره ويژه داراي کمبود کلسيم(کمتر از 11 گرم) به مدت 4 تا 8 روز پيش از زايمان، مي تواند تب شير را از 50 تا 70 درصد در گاوهاي حساس به اين عارضه کاهش دهد. در اين صورت پيش بيني دقيق زايمان ضروري است زيرا تغذيه جيره هاي داراي کلسيم کم، ذخاير کلسيم را تهي خواهد ساخت. تغذيه جيره کم کلسيم پيش از زايمان، سيتم هورموني مربوط به کلسيم را در گاو تحريک مي کند.

 

سيستم پرورش مرغ مادر در قفس و مزاياي آن نسبت به پرورش آن در بستر

سيستم پرورش مرغ مادر در قفس و مزاياي آن نسبت به پرورش آن در بستر

 

پرورش مرغ مادر در قفس بيش از بيست سال است كه در دنيا مورد بررسي و ارزيابي قرار گرفته است و امروزه در كشورهاي پيشرفته دنيا با توجه به مزاياي بسياري كه اين سيستم پرورش مرغ مادر نسبت به پرورش در بستر دارا مي باشد سعي در استفاده از اين سيستم مي نمايد اين در حالي است كه مرغ هاي مادر گوشتي به دليل وزن سنگين آن نسبت به مرغ هاي مادر تخمگذار نياز به تلقيح مصنوعي در آنها ديده شده است ولي در مزارع مرغ مادر تخمگذار به دليل سبك بودن اين نژاد با توجه به آمارگيري هاي انجام شده در توليد اين مزارع و با توجه به ابعاد اختصاصي طراحي قفس جهت اين مرغ ها نه تنها كاهشي در جهت نطفه داري و يا افت توليد ايجاد نشده است بلكه در تمامي موارد آمارها نشان مي دهد كه راندمان واحد مربوطه نسبت به پرورش در بستر افزايش پيدا كرده است كه در ذيل به موارد اهميت استفاده از سيستم پرورش مرغ مادر تخمگذار در قفس خواهيم پرداخت :

   با توجه به پرورش مرغ ها و خروس ها در قفس سالن به بخش هاي كوچكي با تعدادي كمتر از 30 قطعه مرغ و خروس تقسيم شده كه خود امكان نظارت بر آنها وهمچنين اختلاط بهتر مرغ ها و خروس ها را منجر خواهد شد كه در صورت مشاهده هرگونه مشكلي در مرغ ها و يا خروس هاي مربوطه امكان حذف و يا جايگزيني آنها به راحتي مقدور مي باشد و همچنين آمار گيري از نظر نطفه داري و درصد توليد در هر سلول نيز امكان بررسي را براي بهبود مديريت فارم مقدور مي سازد .

در سيستم پرورش مرغ مادر تخم گذار در قفس از سيستم جمع آوري تخم مرغ توسط نوار نقاله استفاده مي شود كه خود منجر به خارج شدن سريع تخم مرغ از دسترس مرغ ها ، كاهش ميزان شكسته شدن تخم مرغ ها و جمع آوري سريع تر و گاز دادن آنها مي شود كه خود منجر به افزايش كيفيت جوجه هاي حاصله خواهد شد .

   در سيستم پرورش در قفس ، كودهاي حاصله توسط نوار نقاله به صورت مستمر از سالن خارج شده كه منجر به بهبود هواي داخل سالن ها شده و ميزان تهويه مورد نياز به ازاي هر مرغ نسبت به حالت پرورش در بستر كاهش پيدا مي نمايد كه خود منجر به صرفه جوئي در مصرف سوخت و شرايط مطلوبتر جهت پرورش مرغ هاي مادر مي گردد . همچنين در سيستم پيشنهادي توسط شركتهاي ديگر سازنده قفس مادر  دان مربوطه توسط واگن به صورت اتوماتيك توزيع مي گردد كه مشكلات كمتري را نسبت به سيستم زنجيري ايجاد مي نمايد و جهت سيستم آبخوري از آبخوري هاي نيپل استفاده شده كه علاوه بر حفظ بهداشت بهتر مانع از آبريزي در سالن مي شود . سيستم پرورش در قفس با توجه به اتوماسيون انجام گرفته در آن نياز به تردد در سالن ها را به حداقل ممكن كاهش داده و امكان استفاده از دوربين هاي مداربسته را جهت كنترل وضعيت سالن و زير نظر داشتن مرغ ها را ممكن مي سازد . بررسي هاي آماري نشان مي دهد كه وضعيت تخم مرغ هاي شكسته در سيستم هاي مزرعه مرغ مادر پرورش يافته در قفس كمتر از 2/1 % مي باشد كه اين عدد در سيستم پرورش در بستر در بهترين شرايط به عددي كمتر از 5/4 % نمي رسد .

 

نصب و راه اندازی سیستم پرورش مرغ مادر تخم گذار در قفس در شرکت گلبهار طوس

 

   مرغ مادر گلبهار طوس از سال 1371 در كيلومتر 35 جاده قوچان شهرستان مشهد فعاليت خود را در ارتباط با توليد جوجه تخم گذار آغاز نمود اين واحد از ابتداي احداث و راه اندازي به منظور افزايش بهره وري در توليد و دستيابي به كيفيت مطلوب در توليد جوجه تخم گذار تمامي سعي و تلاش خود را در اين راستا انجام داد تا بتواند جوجه هاي از نظر كيفيت در شرايط استاندارد توليد نمايد لذا در تمامي مراحل توليد با نگرش به سيستم هاي مديريت پرورش مرغ مادر و استفاده از منابع علمي روز دنيا سعي و تلاش نمود تا به اين هدف نائل آيد ولي مشكلات و مسائل داخلي كشور مانع از دسترسي كامل به اين هدف مي گردد كه قسمتي از اين مسائل به اختصار بيان مي شود :

 

   1 ـ بستر ـ پرورش مرغ مادر در بستر به دليل ارتباط مرغ ها با كودهاي موجود در بستر مرغداري امكان اشاعه بيماري هايي مانند كوكسديوز و بيماري هاي تنفسي و پاسترلز و همچنين اشاعه بيماري هاي مايكوپلاسمايي را افزايش داده كه منجر به كاهش كيفيت در توليد جوجه هاي حاصله خواهد شد .

 

   2 ـ لانه هاي تخم گذاري ـ وجود لانه هاي تخم گذاري در مزارع مرغ مادر و تعويض بستر آن از عمده مشكلات مزارع مرغ مادر مي باشد چرا كه به دليل نياز روزمره به تعويض بستر و پوشال ها و عدم امكان دسترسي به پوشال تميز و بهداشتي از عمده راه هاي سرايت آلودگي به مزارع مرغ مادر مي باشد . از طرفي جمع آوري تخم مرغ هاي توليدي در اين لانه ها به دليل آلوده شدن با مدفوع و عدم جمع آوري به موقع تخم مرغ ها منجر به آلودگي تخم مرغ هاي حاصله و در نتيجه افت كيفيت در جوجه هاي توليدي حاصله خواهد شد . همچنين به دليل تماس مستقيم مرغ ها با تخم مرغ هاي توليدي در صد تخم مرغ هاي شكسته و خوردن اين تخم مرغ ها توسط مرغ ها باعث افت راندمان در توليد مزرعه مي گردد .

 

  3 ـ تهويه ـ در سيستم هاي مزرعه مرغ مادر تخمگذار به دليل سبك بودن اين نژاد و پرورش مرغ ها برروي بستر و تماس مستقيم پرنده با آن امكان تهويه مناسب وجود نداشته و با كوچكترين استرس محيطي و پرواز مرغ ها ، گرد و خاك فراوان در سالن توليد شده كه منجر به ايجاد بيماري هاي تنفسي در پرندگان مي گردد و هم چنين به واسطه وجود كود و پوشال در داخل سالن ها گازهاي حاصل از آن و گردوخاك ناشي از حركت مرغ ها با مشكل فراوان از نظر تخليه هوا و ايجاد شرايط مناسب براي زندگي آنها روبرو خواهيم بود از طرفي جهت تخليه اين گازها و گرد و غبار حاصله براي رسيدن به شرايط مطلوب بايستي ميزان تخليه هواي بسياري در سالن انجام پذيرد كه خود منجر به مصرف مقدار زياد سوخت در سالن ها گرديده كه با توجه به نياز به بهينه سازي مصرف سوخت در واحدهاي مرغداري منجر به زيان فاحشي به كشور و توليد كننده مي شود .

 

 4 ـ نطفه داري گله ها ـ با توجه به آزاد بودن مرغ ها و خروس ها در گله و بروز مشكلاتي در ارتباط با اختلاط مرغ ها و خروس هاي دريك گله ، بعضا مزارع مرغ مادر دچار كاهش نطفه داري در گله هاي خود مي شوند لذا با برنامه ريزي در جهت تقسيم سالن ها به اجزاي كوچكتر ( پن بندي ) سعي بر حل اين مشكل مي نمايند ولي مسئله پن بندي به دليل تقسيم سالن به اجزاي كوچكتر مشكل ايجاد تردد در رفت و آمد پرسنل ، جمع آوري تخم مرغ ها و حفظ بهداشت سالن ها را دو چندان مي كند .

 

 5 ـ سيستم آبخوري و دانخوري ـ در مزارع مرغ مادر عموما از آبخوري هاي آويز اتومات و دانخوري هاي زنجيري جهت پرورش مرغ ها استفاده مي شود اين آبخوري ها جهت حفظ بهداشت مزرعه بايستي روزانه شستشو و ضد عفوني شود كه به دليل تعداد زياد آبخوري ها در اكثر مواقع با سهل انگاري كارگران سالن مواجه شده و بهداشت كافي رعايت نمي شود و همچنين به دليل آويز بودن سيستم آبخوري و آزاد بودن مرغ ها و خروس ها در سالن و همچنين خارج شدن  آبخوري مربوطه از تنظيم ، منجر به آبريزي در بستر شده كه در اكثر مواقع ايجاد بيماري و مشكلات عديده در سالن مي كند . همچنبن سيستم هاي دانخوري زنجيري در بسياري مواقع به دليل قطع زنجير دانخوري و نياز به وصل مجدد آن منجر به ايجاد سروصداي زياد در سالن گشته كه خود از عوامل استرس زا در مزارع مرغ مادر مي باشد . 

 

 6 ـ رفت و آمد پرسنل ـ در مزارع مرغ مادر تخمگذار به دليل نياز به مديريت مسائل فوق الذكر نظير پوشال زدن در لانه ها ، جمع آوري تخم مرغ از لانه ها ، شستشوي آبخوري ها ، نظارت بر وضعيت اختلاط مرغ ها و خروس ها و بررسي وضعيت عمومي آنها و ... نياز به تردد بسيار كارگران و پرسنل مزرعه در داخل يك سالن مي باشد كه خود در جهت توليد مزرعه مشكل زا خواهد بود .

 

 

با توجه به مطالب ذكر شده و اهميت استفاده از اين سيستم ، مرغ مادر گلبهار طوس در جهت افزايش بهره وري در كيفيت توليد و افزايش راندمان هاي توليدي حاصله تصميم به نصب قفس با ظرفيت پرورش 33000 مرغ مادر تخمگذار با سيستم تمام اتوماتيك براي دو سالن مربوطه را نمود که قادر است ماهیانه 350 هزار قطعه جوجه تخمگذار هایلاین با شرایطی برابر با استانداردهای اروپا و امریکا و به صورت 4 منفی عرضه نماید و دلیل اتومات بودن کلیه سیستم ها و عدم نیاز به تردد کارگران به داخل سالنها و استفاده از سیستم دوربینهای مدار بسته جهت کنترل قفسها و سالنها و سیستمهای مونیتورینگ ثبت دما و رطوبت و سایر اطلاعات سالن عملا نیاز خواسی برای ورود و نظارت به سالنها وجود نداشته که خود باعث کاهش آلودگی گله به بیماری ها شده و منجر به افزایش کیفیت جوجه های تولبدی می شود .

نياز جوجه هاي گوشتي به نور

نياز جوجه هاي گوشتي به نور

 

 مقدمه

سالهاست که از برنامه هاي نوري مختلف به منظور تحريک و افزايش رشد ، درجوجه هاي گوشتي استفاده مي شود امروزه يک جوجه گوشتي معمولي م يتواند روزانه به طور متوسط حدود 45 گرم افزايش وزن داشته باشد و اين بدان معني است که متوسط وزن گله هاي مخلوط مرغ و خروس گوشتي در 45 روزگي به 043/2 کيلوگرم خواهد رسيد واين يک موفقيت بزرگ است . دو دهه قبل براي رسيدن به اين وزن به زماني دوبرابر اين مدت نياز بود براي دستيابي به اين بازدهي چشمگير در 6 هفتگي تغييرات بسياري در ژنتيک  ، تغذيه ، طراحي سالنها ، کنترل بيماري ها و مديريت ايجاد شده است يکي از عوامل مديريتي که با تدبير و موفقيت به اجرا در آمده استفاده از نور براي جوجه هاي گوشتي است يک جوجه گوشتي تا 45 روزگي ، حدود 1000 ساعت زندگي ميکنداگر اين جوجه اين مدت کوتاه را تحت شرايط نور طبيعي زندگي کند نيمي اززندگي خود را در تاريکي خواهد گذراند که در اين شرايط اکثر پرندگان قادر به استفاده ازغذا و آب نيستند بنابراين بعد از 2 ساعت که غذاي خورده شده هضم گرديد جوجه ها شروع به استفاده از ذخاير بدن خود کرده و براي حفظ احتياجات نگهداري معمولي بدن خود انرژي از دست مي دهند و در نتيجه رشد آنها مي تواند آهسته شود . برنامه اي که در حال حاضر بيش از ساير برنامه ها به کار مي رود استفاده از 23 ساعت نور و 1 ساعت تاريکي است اين برنامه از نظر تئوري فعاليت حياتي پرنده را دو برابر کرده و مدت زمان تغذيه را افزايش ميدهد علاوه بر اين برنامه نوري برنامه هاي ديگري نيز وجود دارند که در اين مقاله به شرح آن خواهيم پرداخت براي اينکه از يک برنامه نوري بهترين نتيجه حاصل شود بايد زمينه هاي علمي آن به طور کامل بررسي گردد بعد از مطالعه اين مقاله يک مرغدار بايد آزمايشهاي مختلف را در مزرعه خود انجام داده و برنامه اي را انتخاب نمايد که نيازهاي او را برطرف مي کند بايد به خاطر داشته باشيد که استفاده از يک برنامه نوري که در برخي کشورها نتايج خوبي داشته ممکن است در کشورهاي ديگر بهترين نتيجه را به همراه نداشته باشد .

 

شدت و مدت نور

مدت ، شدت ، نوع و محل نور در هر سالن پرورش مرغ گوشتي ، مي تواند اثر مستقيم روي عملکردو بازدهي نهايي داشته باشد شدت نور ، طول مدت روشنايي و کيفيت نور ، همگي بر روي رشد جوجه تاثير مي گذارند کيفيت نور لامپهاي مورد استفاده نيز خيلي مهم است کيفيت نور به وسيله طول موج نور بيان شده و با واحد نانومتر اندازه گيري مي شود يک نانومتر برابر يک بيليونيم متر بوده و شدت نور را که به صورت فوت کندل يالوکس بيان مي شود اندازه گيري مي کند طيف نور قابل ديدن از 450 تا 750 نانومتر مي باشد که شامل رنگهاي آبي تا قرمز مي گردد برخي محققين گزارش کرده اند که نورهاي آبي و سبز افزايش رشد مي گردند ولي بازدهي غذا و پيگمانهاي زرد را کاهش داده اند بر حسب نوع حباب لامپي که در سالن مرغداري استفاده مي کنيد شدت صحيح نور ، پراکندگي يکنواخت آن و تميز بودن لامپها اهميت زيادي دارند در سالنهاي مرغداري گوشتي تجاري معمولا از لامپهاي 15 تا 40 وات با نور سفيد استفاده مي شود صرف نظر از نوع لامپ مورداستفاده ميزان نور مورد نياز بايد پيش از راه اندازي سالن محاسبه شود حباب هاي لامپها بايد هميشه تميز نگهداشته شوند وجود گرد غباربيش از حد روي لامپ ميتواند تا 70% از شدت و تاثير نور بکاهد لامپها را مرتبا کنترل کرده و لامپهاي سوخته را سريعا تعويض نمائيد معمولا لامپها در دو رديف به فاصله حدود 5/3 متر از يکديگر و درارتفاع 5/2 متر از کف سالن نصب مي گردند وجود نور بيش از حد سبب تحريک و عصبي شدن پرنده ها شده و آنها شروع به نوک زدن به يکديگر مي نمايند از سوي ديگر شدت نور کمتراز حد لازم يعني 5/0 فوت کندل باشد مرغهاي گوشتي براي يافتن آب وغذا دچار اشکال خواهند شد و يکنواختي گله بر هم خورده و وزن بدن کمتر از حد انتظار خواهد شد مدير مرغداري بايدمطمئن شود که نور سالنها به حدي است که سبب آسايش و راحتي مرغ مي گردد .

 

برنامه هاي نوري

امروزه در صنعت پرورش مرغ گوشتي از چهار برنامه نوري مختلف استفاده مي شود :1- برنامه استفاده ازنور طبيعي روز که بسيار بوده و دربسياري ا ز مناطق به خصوص در آمريکاي لاتين داراي طرفداران زيادي مي باشد .2- برنامه نوري 23 ساعت روشنايي و 1 ساعت خاموشي که در آمريکا خيلي مورد استفاده مي باشد 3- برنامه نوري متناوب .4- برنامه نوري متناوب ترکيبي با افزايش ساعات نورمطابق با افزايش سن پرنده .

شايد حتي دو واحد پرورش طيور نيز که در يک منطقه واقع شده اند ازبرنامه نوري يکساني استفاده نکنند هر واحد از برنامه اي استفاده مي کند که نيازهاي توليدي آن را برآورده کرده و اجراي آن براي واحد موردنظر راحتتر باشد بسياري از مرغداريها ، مرغهاي گوشتي را در آشيانه باز پرورش داده و فقط از نور طبيعي روز استفاده مي نمايد در صورتي که واحدهاي ديگري که امکان بيشتري براي استفاده از دستگاههاي اتوماتيک دارنداز برنامه 23 ساعت نور و 1 ساعت تاريکي با استفاده از نور مصنوعي استفاده مي کنند هر دو سيستم فوق نتايج قابل قبولي را نشان داده است بايد در نظر داشته باشيم که استفاده از نور و الکتريسته رايگان نيست نصب ، طراحي ، نگهداري و بکارگيري سيستم هاي برقي مستلزم صرف هزينه هاي بسيار زيادي است به ويژه در کشورهاي آمريکاي لاتين که در برخي از مناطق آن برق وجود نداشته يا کمياب بوده و يا خيلي گران است .

 

برنامه نوري متناوب به عنوان يک جانشين

به طور قطع اگر جوجه هاي گوشتي درسالنهايي پرورش يابند که کاملا کنترل مي باشند مديران تمايل دارند که سيستم نوري به  غير از برنامه متداول 23 ساعت  نور و 1 ساعت تاريکي را اجرا کنند اگر سالنهاي مرغداري کاملا بسته بوده و به صورت مصنوعي تهويه مي شوند تغيير ميزان شدت و طول مدت نوردهي بسيار آسانتر است با اين حال در سالنهاي باز داراي پرده نيز قابليت اجرا برخي ازبرنامه هاي نوري در شب وجود دارد هدف تمام اين برنامه ها کاستن از ساعات استفاده از نور ميباشد ولي بايد استفاده منطقي از نور صورت پذيرد . يک برنامه نوري خوب براي اينکه نتيجه بهتري داشته باشد نياز به يکنواختي کامل دارد استفاده از برنامه نوري متناوب روش جديدي نيست وسابقه آن به زماني باز مي گردد که پرورش متراکم طيور از چند دهه قبل متداول گرديد توجه به سابقه برنامه نوري نشان مي دهند که اين سبب بهبود ضريب تبديل مي گردد همچنين بررسي کتابهاي راهنماي مديريت پرورش گله هاي گوشتي که در گذشته تهيه شده است نشان مي دهند که همگي استفاده از برنامه نوري متناوب را در کنار برنامه متداولتر توصيه کرده اند در اينجابه شرح برخي برتريهاي سيستم نوري متناوب مي پردازيم :

1- برنامه نوري متناوب مصرف غذا را افزايش مي دهد در زمان روشن شدن چراغها بايد مطمئن باشيد که دانخوريها دراراي دان کافي هستند برنامه نوردهي و تغذيه بايد به خوبي همزمان گردند دانخوريهاي اتوماتيک بايد پيش از روشن شدن چراغ روشن شده و به ميزان کافي دان داشته باشند . هرگز وقتي دانخوري خالي است چراغها را روشن نکنيد زيرا مرغها را عصبي کرده و آنان را به فعاليت بيش ازحد تحريک مي کند که اين خود اتلاف انرژي و کاهش توليد گوشت مي گردد .

2- برنامه نوري متناوب فعاليت عضلات را افزايش مي دهد در زمان روشن شدن چراغها ، مرغها شروع به خوردن غذا مي کنند و لذا ونوردهي منظم فعاليت عضلات را همانند ورزش کردن تشديد مي کند اين مسئله به خصوص براي پاهاي پرندگان که بايد وزن سنگين بدن آنها را تحمل کنند بسيار مفيد است به همين جهت برنامه نوري متناوب مي تواند از بروز و تشديد مشکلات مربوط به پاها جلوگيري کند

3- برنامه نوري متناوب بازدهي غذا را افزايش مي دهد بسياري از آزمايشهاي انجام شده در سطح مرغداريها ، دانشگاهها و مراکز تحقيقاتي ازجمله موسسه تحقيقاتي نشان داده اند که استفاده از برنامه نوري متناوب حدود 5 تا 10 درصد بازدهي غذا را بهبود مي بخشد و وزن نهايي حاصل مشابه و يا حتي بهتر خواهد بود علت اين امر آن است که وقتي مرغها دان را طي مدت 1 تا 2 ساعت زمان روشنايي مي خورند براي هضم و جذب غذاي مصرف شده برحسب کيفيت وترکيبات غذا ، سن و شرايط محيطي به 2 تا 4 ساعت زمان نياز دارند وقتي که پرندگان بعد از مصرف غذا آرام نشسته يا خوابيده اند ضريب تبديل غذا به گوشت بسيار بهتر خواهد بود و براي هضم غذا در تاريکي نياز به انرژي کمتري وجود دارد فقط تصور کنيد که يک پرنده در حال راه رفتن يا ايستادن براي انقباض عضلاني نياز به مصرف کالري بيشتري دارد .

4- برنامه نوري متناوب ، استرس حرارتي را به حداقل مي رساند با محدود کردن پرندگان و خوردن غذا و يا هضم غذاي خورده شده در گرمترين ساعات روز ، جوجه هاي گوشتي به خصوص جوجه هاي سنگين وزن حرارت کمتري در بدن خود توليد نموده و لذا مي توانند هواي گرم را بهتر تحمل کنندو بازده بهتر و تلفات کمتري خواهند داشت .

5- برنامه نوري متناوب  ، زمان بيشتري را براي خوردن غذا فراهم مي کند هر پرنده مثل هر فرد ديگري شخصيت خاص خود را داراست برخي از آنها سلطه جو و پرخاشگر و بعضي ترسو و کمرو هستند برنامه نوري متناوب با فراهم کردن زمان بيشتر براي تغذيه مرغ ها ، شانس بيشتري به همه آنها براي به دست آوردن غذا ميدهد با وجود اين براي انجام صحيح اين امر و براي تغذيه خوب و يکنواخت ممکن است لازم شود فضاي دانخوري و آبخوري را افزايش دهيد .

6- برنامه نوري متناوب هزينه انرژي را کاهش داده و استهلاک و پوسيدگي ادوات را نيز کم مي کند شکي وجود ندارد که مصرف انرژي کمتر هزينه هاي کمتري دارد دريک آزمايش نشان داده است که استفاده از برنامه نوري متناوب هزينه هاي برق را 33% کاهش داده است استفاده کمتراز وسايل و ادوات دانخوري سبب افزايش عمر آنها خواهد شد .

7- برنامه نوري متناوب بازده بهتري را ايجاد مي کند به عنوان يک اصل تاريکي فعاليتهاي مرغ را کمتر کرده و مي تواند کيفيت لاشه را بهبود بخشد همچنين نشان داده شده است که ميزان تلفات بين 2 تا 3 درصد کاهش يافته واحتمالا چربي کمتري در محوطه شکمي ذخيره مي شود .

 

توصيه هايي براي يک برنامه نوري عملي

تعداد بسيار زيادي برنامه نوري متناوب با نتايج بسار خوب درمزارع و يا موسسات تحقيقاتي آزمايش شده است دراينجا خلاصه اي از چندين برنامه نوري مختلف به عنوان يک راهنما آورده شده است اکثر واحدهاي پرورش دهنده مرغ گوشتي براي چند روز اول استفاده از 24 ساعت نور را توصيه کرده و سپس تا 21 روزگي 23 ساعت نور را توصيه مي کنند شدت نور با مقدار 2 تا 3 فوت کندل شروع شده وتدريجا تا سن 3 هفتگي به 5% فوت کندل کاهش مي يابد آسانترين راه کاهش شدت نور استفاده از دايمر و يا تعويض حباب چراغها متناسب با سن پرندگان است بعد از 21 روزگي بعضي از برنامه هاي نوري در يک دوره 24 ساعته اجرا مي شوند دراين برنامه معمولا 1 تا 2 ساعت نور و پس از آن 2 تا 3 ساعت تاريکي داده مي شود هر دومرحله روشنايي و تاريکي بايد به اندازه کافي طولاني باشند تا پرندگان زمان کافي براي خوردن هضم کردن و تخليه محتويات روده براي تغذيه مجدد را داشته باشند اگر ترکيب خوبي از تاريکي و روشنايي برقرار شود مواد غذايي کارايي بهتري جذب شده و سبب افزايش وزن بدن و بهبود ضريب تبديل ميگردند .

در مورد حملات قلبي و تلفات بالا در گزارشهاي بسيار جالب ديگري نشان داده شده است که کاهش مدت نور به 6 ساعت در سنين 3 تا 21 روزگي مي تواند سبب کاهش سرعت رشد اوليه شود سپس تا زمان کشتار نور به 23 ساعت افزايش داده شد اين روش مي تواند درمقايسه با سيستم سنتي 23 ساعت نور تلفات را 2 تا 3 درصد کاهش دهد بدون اينکه اثري روي وزن بدن بگذارد تصور مي شود که استفاده از اين برنامه سبب بهبود شکل استخوان بندي شده و استرسهاي حاصل از رشد زودرس را کاهش مي دهد برخي از محققين اظهار داشته اند که بعد از 6 ساعت روشنايي افزايش متناوب ساعات نوردهي مي توانست با نتايج مشابهي انجام مي پذيرد در هرحال توصيه مي شود در صورتي که برخي از انواع برنامه هاي نوردهي متناوب در مزرعه قابل استفاده است تمام عوامل مورد بررسي و ارزيابي قرار گيرند روش جديد را در مزرعه به کار بنديد حتي المکان اطلاعات بيشتري جمع آوري نموده و آنها را تحليل نمائيد تا بتوانيد بهترين برنامه نوري را که منطبق بر نيازهاي شما باشد انتخاب نماييد .

عوامل مؤثر در میزان رنگ زرده تخم مرغ

عوامل مؤثر در میزان رنگ زرده تخم مرغ

 

قسمت عمده رنگ زرده را گزانتوفیل ها تأمین می کنند. رنگ زرده بستگی به رنگدانه موجود در غذا از زرد کمرنگ تا نارنجی متغیر است. عوامل متعددی در تعیین رنگ زرده مؤثر می باشد که می توان آن را به عوامل ژنتیکی ، مدیریتی و تغذیه ای تقسیم بندی نمود:

الف – ژنتیک :

1) تفاوت در ظرفیت ژنتیکی

2) وجود تفاوت فردی پرندگان

 

ب – مدیریتی :

1) استرس

2) سیستم های پرورش و نگهداری

3) مدت زمان نگهداری تخم مرغ

4) سلامت گله

ج – تغذیه ای :

1) مقدار چربی جیره

2) مقدار ویتامین A جیره

3) آلودگی با آفلاتوکسین

4) مقدار رنگدانه

5) اجزاء خاص جیره مانند یونجه ، فلفل قرمز ............   

 

وجود لكه خون در زرده تخم مرغ

وجود لكه خون در زرده تخم مرغ

 

علت وجود لكه خون در زرده تخم مرغ پاره شدن فوليكول در ناحيه اي غير از استيگما مي باشد . كه در نتيجه رگهاي خوني پاره مي شوند . ولكه خوني بر روي زرده باقي مي ماند واگر لكه خون در سفيده ديده شود خونريزي در قسمت ماگنوم بوده است و توليد تخم مرغ با لكه خون در مرغاني كه در قفس نگهداري ميشوند بيشتر از مرغاني است كه روي بستر نگهداري ميشوند .

لكه خون در زرده تخم مرغ meat spots & blood spots  نيز ناميده ميشود كه:

• اين لكه بارور بودن تخم مرغ را معين نمي كند .
• ايجاد لكه خون در زرده تصادفي است .
• بيش از يك درصد از همه ي تخم مرغهايي كه توليد ميشوند داراي لكه خون در زرده تخم مرغ مي باشند .
• در اثر ماندگاري تخم مرغ لكه خون موجود در زرده تخم مرغ در آلبومن محو ميشود .
• وجود لكه خون در زرده تخم مرغ دليل بر تازگي آن مي باشد .
• هم از نظر شيميايي و هم از نظر تغذيه اي اين تخم مرغها مناسب بوده و ميتوان لكه خون را با چاقو از زرده پاك كرد .
• فسفوليپيدها در تشكيل پروتئينها (در انتقال چربي در جريان خون ضروري اند ) نقش مهم و اصلي را ايفا ميكنند و اسيدهاي چرب ضروري نيز در ساخت پروستاگلنين ها بكار ميروند . مي دانيم كه پروستاگلندينها با عمل هورمون گونه خود بسياري از فعاليت هاي متابوليكي را تنظيم ميكنند مثلا با تاثير بر تخمدان و استيگما باعث پاره شده و آزاد شدن زرده تخم مرغ مي گردند

 

روشی سریع برای تشخیص ورم پستان

روشی سریع برای تشخیص ورم پستان

 

تهیه محیط کشت از شیر موجود در شیر سردکن گاوداری یک روش سریع و مناسب برای تشخیص ورم پستان می باشد . آزمایش محتوی شیر سرد کن انواع و میزان باکتری های موجود در شیر را نشان داده و به شما در کاهش ورم پستان کمک میکند . دانشگاه مینسو تا جدول زیر را در این مورد پیشنهاد میکند :

 

نوع باکتری	منشا	راه حل
Strep ag	پستانهای آلوده	1-      از حوله های جداگانه برای خشک کردن پستان گاوها استفاده کنید . 2-      از دیپ استفاده کنید . 3-      به درمان ورم پستانهای احتمالی گاوهای خشک دقت کنید .
Staph aureus	پستان آلوده	1-      از حوله های جداگانه برای خشک کردن پستان گاوها استفاده کنید . 2-      از تیت دیپ استفاده کنید . 3-      گاوهای خشک را تحت نظر قرار دهید . 4-      گاوهایی که عفونت مزمن دارندرا از گله حذف کنید .
Non-ag strep	محیط	جایگاهها و بستر را تمیز و خشک نگه دارید .
Coliforms	محیط	1-      جایگاه ها و بستر را تمیز نگه دارید . 2-      گاوها را بعد از شیر دوشی یک تا دو ساعت ایستاده نگه دارید .
Staph epi	پوست٬ بستر	1-      از تیت دیپ استفاده نمایید . 2-      بستر را منظماً تعویض کنید .

 

زنگ گندم

زنگ گندم ، يكي از بيماريهاي قارچي گياه گندم است كه عامل مولد آن گونه هايي از قارچهاي كلاهدار يا بازیدومیستها مي باشد.

سه نوع بیماری زنگ به نامهای زنگ ساقه ، زنگ برگ و زنگ خطی روی گندم به وقوع می‌پیوندد. جوشها و لکه‌هایی که خشک و پودری است به رنگهای زرد ، قرمز و سیاه بوده و اندازه آنها روی ارقام مختلف ، در درجات حرارتی ، رطوبتی و نژادی متفاوت می‌باشد. تمام اندام هوایی گیاه علایم بیماری را نشان داده و در بهار و تابستان مشخص‌تر است. زنگها خسارتهای فراوانی را به گیاه گندم وارد می‌کنند. مثلا در آمریکای شمالی محصول سالیانه را به میزان یک میلیون تن کاهش می‌دهند.

اپیدمی زنگ قبل از گل یا در آن موقع اتفاق می‌افتد و آلودگی خوشه زیان فراوانی به بار می‌آورد. زیان زنگها علاوه بر کاهش محصول ، ارزش علوفه را نیز تقلیل داده و گیاه را نسبت به شرایط نامساعد زمستان و ابتلا به سایر بیماریها آسیب‌پذیر می‌سازد. از قدرت رشد گیاه و ریشه‌زایی آن می‌کاهد و گاهی می‌تواند برای دامها نیز سمی باشد. از نظر فیلوژنی (تکاملی) اولین زنگها ، مربوط به دوره کربونیفر ، در حدود 250 میلیون سال قبل است.

زنگ سیاه غلات

این بیماری در اثر گونه‌ای از بازیدومیستها به نام Paccinia. Graminis f. sp. Tritici ایجاد می‌شود. حوزه جغرافیایی زنگ سیاه غلات بسیار وسیع می‌باشد و یکی از مهمترین بیماریهای غلات در ایران و اغلب کشورهای جهان است. علت گسترش بیماری مربوط به بارانهای بهاره و مساعد بودن شرایط جوی در ماههای فروردین و اردیبهشت است. خسارت زنگ سیاه گندم را می‌توان به یک بیماری حاد تشبیه کرد. در بعضی از مناطق خسارت زنگ سیاه گندم به نحوی است که خوشه‌ها عقیم و پوک شده و فاقد دانه و یا ندرتا دارای دانه‌های بسیار ریز و غیر قابل استفاده می‌باشند.

نشانه‌های بیماری روی غلات

در اوایل و اواسط بهار در پهنه برگ و غلاف و براکته‌های گل ، جوش یا تاولهایی بطور پراکنده به رنگ نارنجی بروز می‌کند. با گسترش بیماری جوشها به یکدیگر متصل می‌شوند. به تدریج این جوشها روی خوشکها ، ساقه ، گلوم در سطح بیرونی یا درونی نمایان می‌گردند. جوشها در ابتدا بسته بوده و با رشد کافی ، اپیدرم را باز می‌کنند و اسپورهای بیضی شکل آزاد می‌شوند. این اسپورها رشد کرده و آلودگیهای مجدد را سبب می‌شوند.

علل همه‌گیری زنگ سیاه گندم

1.      کشت ارقام حساس گندم در منطقه: بدین ترتیب قابل توجیه است که هر چه ارقام کاشته شده در یک منطقه به نژادهای مختلف زنگ موجود در آن منطقه حساسیت بیشتری داشته باشد، احتمال همه‌گیری و خسارت به محصول زیادتر است.

2.      وجود نژادهای فیزیولوژیک زنگ و فعال بودن آن در منطقه.

3.      رشد رویشی مناسب و خوب گیاه.

4.      دیر رس بودن محصول.

5.      وجود شرایط جوی مناسب و مساعد در منطقه.

6.      وجود میزبان واسط مانند زرشک و گسترش جغرافیایی آن در منطقه.

مبارزه

1.      استفاده از ارقام گندم مقاوم.

2.      حذف و ریشه کنی بوته‌های زرشک که قسمتی از مرحله زندگی انگل در روی آن انجام می‌شود.

3.      مبارزه شیمیایی توسط کاربرد برخی قارچ کشها مانند دی کلون ، تری آدیمنول و کربوکسین تیرام.

زنگ برگ یا زنگ قهوه‌ای

عامل مولد این بیماری گونه‌ای از بازیدیومسیتها به نام Puccinia recondita f. sp. Tritici می‌باشد. زنگ برگ بطور احتمالی وسیع‌الانتشارترین بیماریهای گندم است. اگر رسیدن گندم ، دیر هنگام باشد مانند نواحی کاشت گندم بهاره ، توسعه بیماری بیشتر خواهد بود.

علایم بیماری

جوشهایی کروی تا بیضوی و نارنجی قرمز رنگ و شکوفا روی سطح بالایی پهنک برگ گرد می‌آیند. اسپورها به قطر 30 - 15 میکرومتر تقریبا کروی و قرمز قهوه‌ای رنگ هستند و 8 - 3 سوراخ تندش داشته که در دیواره آن پراکنده شده‌اند و دیواره آنها خاردار است. این اسپورها بعد از رشد کردن، موجب آلودگی برگهای دیگر می‌شوند.

کنترل

زنگ برگ در دمای بین 15 و 22 درجه سانتیگراد وقتی که رطوبت به حد کافی باشد به سرعت توسعه می‌یابد. این قارچ گاهی همراه با قارچ مولد عامل لکه برگی و لکه گلوم به حالت همکاری ، خسارت فراوانی می‌زنند. در آمریکا با ضدعفونی کردن بذر با بنومیل ، بوتریزو ، فناریمول و تریادیمفون زنگ قهوه‌ای را کنترل کرده‌اند.

زنگ خطی یا زنگ زرد

عامل مولد این بیماری گونه‌ای از بازیدیومسیتها به نام puccinia. Striiformis است. زنگ خطی منحصر به مناطق مرتفع و سردسیر می‌باشد و در بسیاری از نقاطی که زنگ ساقه و برگ پایدار می‌باشند، دوام می‌آورد. عامل بیماریزا در مناطقی که شبها سرد است بهتر دوام می‌آورد. وجود آن در مازندران ، گرگان ، آذربایجان غربی و فارس گزارش شده است. برای این قارچ میزبان واسطه شناخته نشده است. این قارچ علاوه بر گندم به چاودار و جو نیز خسارتهای زیادی وارد می‌کند.

علایم بیماری

علایم بیماری متفاوت می‌باشد و معمولا در اوایل بهار زودتر از زنگ ساقه و برگ ظاهر می‌شود. جوشها به رنگ زرد بوده و اصولا روی برگها و خوشه‌ها پدید می‌آیند و اغلب به صورت خطوط مشخص و منظمی قرار می‌گیرند. اسپورها به قطر 30 - 20 میکرومتر ، زرد نارنجی رنگ و کروی می‌باشند. دیواره ضخیم و خاردار دارند و دارای 12 - 6 سوراخ تندش هستند. روی خوشه گندم جوشها در سطح شکمی گلومها تشکیل شده و بذر گاهی آلوده می‌شود. این بیماری یکی از خطرناک‌ترین بیماریهای غلات در ایران است و اپیدمیهای آن هر 5 - 3 سال یکبار خسارتهای شدید ایجاد می‌کند.

مبارزه

برای مبارزه با این قارچ ، قارچ کشهای زیادی مورد استفاده قرار گرفته و نتایج هر کدام نسبتا رضایت بخش است. مانند propiconazole ، flutiafole ، Triadimefon ، Tebuconazole.

سلامت گاوهاي تازه زا